جلسه ۲۰۵

خارج نبودن معجزه از ممشای طبیعی و علیّت

اگر مشیّت الهی تعلق پیدا نکند یک کیلو هم به این مریض بخورانید به‌اندازۀ یک درجه و عُشر درجه هم تب پایین نمی‌آید. این به‌خاطر این است که مشیّت به این تعلق نگرفته است. بنابراین اصلاً مسئلۀ معجزه خارج از ممشای طبیعی و ممشای علّیت نیست. اینکه طبیعیون مطرح می‌کنند به اینکه هر چیزی که در این عالم انجام می‌گیرد باید براساس سلسلۀ علّیت باشد پس معجزۀ انبیاء خارج از قضیۀ علّیت است و جواب می‌دهند که سلسلۀ علّیت در اینجا هست الاّ اینکه آن سلسلۀ علّیت یک زمان بسیار کوتاهی را در معجزه طی می‌کند نسبت به زمان بسیار بلندی که در روال عادی است. این جواب اصلاً به‌طورکلی خالی از تأمّل است، به‌جهت اینکه سلسلۀ علّیت به‌جای خودش محفوظ است و دست ‌نخورده است. اینکه شما می‌گویید: حتماً این امر باید براساس علل مادی تحقق پیدا کند! نه‌خیر، چه کسی گفته است که براساس علل مادی تحقق پیدا کند؟! علل همیشه از ناحیۀ بالا است و پایین می‌آید و نزولش در اینجا لازم نیست که حتماً مسبوق به سابقه باشد بلکه ممکن است بدون مسبوق به سابقه هم انجام بگیرد. این دیگر هیچ...

تلمیذ: ... در حقیقت هر عالمی که می‌بینیم سلسلۀ عرضیه هست، نیست؟

استاد: همه‌اش طولیه است، همه‌اش طولیه است منتها از باب یک حرکت شِبه حرکت جوهری؛ در خیلی از موارد، حرکت، حرکتِ جوهری است! حالا ما اسمش را شبه او یا نظیر او بگذاریم، این علل یکی پس از دیگری صورت‌های نوعیه‌ای که به آن ماده می‌دهد او را قابل می‌کند برای قبول فعلیت مستقبل که دائماً مستقبل بیاید و این حوادث یکی‌یکی پیدا بشود. حالا حرکت یا حرکت جوهریه در اینجا هست مثل اینکه این شیئی که می‌خواهد به‌وجود بیاید، این درختی که می‌خواهد به‌وجود بیاید براساس حرکت جوهریه از این دانه به گیاه تبدیل می‌شود و بعد تنه پیدا می‌کند رشد پیدا می‌کند، یک‌دفعه آن دانۀ گیاه تبدیل به درخت نمی‌شود، یااینکه فرض کنید براساس تغییر و تحولات کیفی یا کمّی یا عوارض دیگر بدانیم که یک سلول بدن به‌واسطۀ تغییر و تحولاتی که در او پیدا می‌شود، به‌سوی مرض حرکت می‌کند یا از مرض دوباره به‌سوی صحت خودش برمی‌گردد، این حرکت رفت و برگشت یک حرکتی است که در کیف او پیدا می‌شود، شبیه یک حرکت جوهریه است که آن حرکت جوهریه تبدّل ذات به ذات دیگر است و تبدّل نوع به نوع دیگر است و تبدّل صورت نوعیه به یک صورت نوعیه و فصلیۀ دیگر است. رفت و برگشت این حرکت عبارت از همان اراده و فیض پروردگار است که دارد این را به این‌سمت یا به آن‌سمت برمی‌گرداند. مگر الآن آن علتی که موجب شده است که این به آن‌سمت برگردد خارج از اراده و مشیّت خدا دارد کار انجام می‌دهد؟! مگر آن میکروب یا ویروس خارج از اراده و مشیّت خدا دارد کار انجام می‌دهد؟! الآن در بدن شما هزارتا میکروب و ویروس هست اما به آنها گفته‌اند که دست نگه دار اما به وقتش یک‌دفعه می‌بینید، درآمد! اینکه من‌باب‌مثال شخص یک‌دفعه سرطان می‌گیرد، از کجا معلوم که یک‌دفعه سرطان می‌گیرد؟! نه‌، الآن سرطان در او وجود دارد منتها به او می‌گویند که فعلاً صبر کن! اینجا تشریف داشته باش تا به وقتش صدایت می‌زنیم، فلان ویروس الآن در اینجا وجود دارد به او می‌گویند که فعلاً برو آن گوشۀ کبد بایست و تکان نخور، دور خودت هم یک هاله بکش، وقتش که رسید صدایت می‌کنیم و شروع به فعالیت کن، فعلاً وقتش نیست. حالا در این وسط مسائلی هست؛ یک صلۀ رحم بکنید، یک پرده می‌افتد، کسی را اذیت بکنید پرده کنار می‌رود، یک انفاق بکنید یک قضیه اتفاق می‌افتد، یک عیادت مرضیٰ بکنید یک تأثیر دارد همین‌طور در اینجا قرار می‌دهد. البته نمی‌خواهم بگویم که اینها حتماً تأثیر در قسمت سلامت است بلکه در قسمت عافیت است، آن مورد [عافیت] مورد نظر است. درهرصورت مثلاً یک صدقه بدهید تا میکروب می‌خواهد سرش را بالا کند تَق در کله‌اش می‌زند دوباره آن میکروب پایین می‌رود و خودش را در همان محفظه‌ای که بود مخفی می‌کند. اگر یک مال یتیم را بخورید دوباره آن بلند می‌شود و رشد می‌کند، می‌گوید: هان! مال یتیم را خورده‌ای؟! شروع به فعالیت می‌کند، دوباره اگر بروید توبه و استغفار کنید، دوباره فعالیت خودش را متوقف می‌کند. همین‌طور یک عالَم از تغییر و تغیّرات در بدن شما دارد کار انجام می‌دهد و از یک میلیارد میلیاردمش هم ما خبر نداریم که الآن مثلاً در مغز ما چه خبر است؟!