جلسه ۲۱۰

و إنَّما كانَ كلُّ سافلٍ حتَّى النورِ الأبعدِ الأسفلِ يُشاهدُ العاليَ حتى نورِ الأنوارِ و كلُّ عالٍ حتى نورِ الأنوار يشرق شعاعُه على السّافِل حتى الأبعَدِ الأسفلِ‌ إذْ لا حجابَ‌ مِنَ المادة و لواحِقِها مِنَ الزَّمانِ و المكانِ و غيرِهما فِي المُفارِقاتِ‌ و لا يَحجُبُ بعضُها بعضاً.¹

«هر سافلی حتی نورِ ابعدی که از همه پایین‌تر است نور بالای خودش را مشاهده می‌کند حتی نور الانوارش را هم مشاهده می‌کند» و می‌بینید، این‌طور نیست که نیاز داشته باشد که واسطه‌ها را بگذراند. چرا؟ چون آنجا عالم حجاب نیست آنجا عالم ماده نیست تااینکه حجاب باشد. «هر عالی حتی نور الانوار شعاعش بر سافلین اشراق دارد و نیازی هم به‌واسطه ندارد از زمان و مکان و غیرهما عرضیات و اینها». حجابی در مفارقات وجود ندارد «بعضی از این مفارقات بر بعضی حاجب نخواهند بود. عالم، عالم مفارقات است.»

تلمیذ: آن عالم هم حجاب دارد؟

استاد: بله، همه حجاب دارد. درست است. هرکدام به تناسب سعۀ وجودیۀ خودش ادراک می‌کند نه بیشتر، همان عدم ادراک بیشتر می‌شود حجاب.

و إنَّمَا اختُصَّ‌ الحجاب‌ُ المقارناتِ‌ لِلمادَّةِ و لواحقها فَكانَ فِي كلٍّ مِنَ القواهرِ جميع الصُّورَ أي الهيئاتُ النوريةُ التي في كلِّ لكن فيما فَوقَه بِنحوٍ أعلى و فيما دونه بنحوٍ أضعَف.²

حجاب اختصاص دارد با مقارنات با ماده و لواحقات ماده، در هرکدام از این قواهر، جمیعِ صور مادون وجود دارد. در هرکدام از اینها، در همه هست. اگر این صور در مافوق باشد به‌نحو أعلیٰ است و در مادون باشد به‌نحو ضعیف‌تر است.

یعنی این صور مافوق در مادون هست منتها ضعیف می‌شود ولی همان صور مادون در مافوق به‌نحو أعلیٰ و به‌نحو قوی‌تر است؛ انگار قدرتش در پایین یک مقداری گرفته می‌شود.

تلمیذ: منظور از حجاب این نیست که در عرضش باشد حجاب درست می‌شود وقتی در عرضش نباشد حجاب درست نمی‌شود.

استاد: نه حجاب نسبت به مافوق است.

تلمیذ: پس نسبت به مافوق همیشه حجاب هست؟