جلسه ۲۱۴

تلمیذ: چرا نمی‌تواند؟!

استاد: مأمور به ظاهر است، مأمور است، نمی‌تواند.

تلمیذ: علم را اصلاً نداشته است؟!

استاد: علم داشته است، نمی‌گفت که کار تو اشتباه است به‌خاطر اینکه کار حرام انجام دادی، بلکه می‌خواهد بگوید که چرا تو عالم را به‌هم می‌ریزی؟! اشکال این است که تو چرا عالم را به‌هم می‌ریزی؟!

تلمیذ: نه، اشکال در این است که ﴿قَالَ أَقَتَلۡتَ نَفۡسٗا زَكِيَّةَ﴾.¹

استاد: همین دیگر، معنایش همین است، حالا در قرآن به‌اصطلاح آن چیز هست یعنی حضرت موسی در یک حالی بوده است که فقط حال اعتباری تلقینی هم نبوده است، حالی بود که می‌دید باید به‌هرنحوی به این ظاهر عمل شود و اصلاً فکر خودش را ... لذا حضرت موسی اگر برمی‌داشت ... وقتی حضرت عیسی می‌گوید: من از [داخل] خانه‌تان خبر می‌دهم ﴿وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمۡ﴾² یعنی حضرت موسی این‌قدر علم غیب ندارد که این بچه وقتی بزرگ می‌شود فاسد می‌شود؟! تمام شد و رفت.

تلمیذ: من اشکالم همین است من می‌گویم که اگر علم دارد باید علمش هم حضوری باشد.

استاد: این هست ولی درعین‌حال چون با علم حضوری نگاه به توحید می‌کند، می‌گوید که خدا دلش نمی‌خواهد یک فاسق کشته شود، اصلاً برای چه فاسق را می‌کشی؟! خدا دلش نمی‌خواهد، مگر حتماً چون این فاسق است باید بمیرد؟! نه‌خیر آن تجلی نور توحید اقتضاء می‌کند که حفظ وحدت در تمام مراتب کثرت شود و خضر این کثرت را رعایت نمی‌کند یعنی خضر نمی‌خواهد در اینجا به قانون کثرت عمل کند و ما باید عمل کنیم.

قوی‌ترین و متقن‌ترین راه برای شناخت ولیّ

قوی‌ترین و متقن‌ترین راه برای [شناخت] ولیّ ـ هر ولیّ را که می‌خواهید بشناسید ـ این است که ببینید نحوۀ عملش به کثرت چطور است؛ آیا این‌طور هست که در هر مرتبه به آن چیز عمل کند؟! یا نه گاهی اوقات یک چیزی می‌پراند گاهی اوقات یک شلنگ تخته‌ای می‌اندازد گاهی اوقات خبر از غیب می‌دهد گاهی اوقات زیر بار این چیزها می‌زند؟! این معلوم می‌شود در این قضیه ناقص است!