جلسه ۲۱۵

تلمیذ: در مورد اطاعت کردن از اشرف، حدّ یقف ندارد. فرض بفرمایید در مورد ولایت فقیه مثال زدیم که امکان اشرف می‌گوید: ممکن است کسی از این آقا بالاتر باشد پس باید از او اطاعت کرد، در مورد این شخص دوم هم همین‌طور است؟!

استاد: بله، لذا باید تفحص کرد.

تلمیذ: آن اشرف را هم که بیاورید باز امکان اشرف از او هم هست.

استاد: بله هست اما ما تا وقتی که پیدا نکردیم واجب است که از این اطاعت کنیم و وقتی که پیدا کردیم واجب است از او اطاعت کنیم.

تلمیذ: آیا این امر در مورد نبوت و اینها هم می‌رود؟

استاد: بله در همه چیز می‌رود. در مورد نبوت معلوم است که دیگر اشرف از این وجود ندارد. وقتی که نبی بر یک جا هست معنا ندارد که...

تلمیذ: قاعدۀ اشرف در آنجا تخصیص می‌خورد؟

استاد: نه اصلاً تخصیص نمی‌خورد دیگر از نبی بالاتر شخصی وجود ندارد. اگر بالاتر از نبی کسی باشد دیگر از نبی نباید اطاعت بکنیم.

تلمیذ: پس حد امکان اشرف تا آنجا است؟!

استاد: تا کجا؟

تلمیذ: مثلاً در مورد نبی و امام است و دیگر امکان اشرف از نبی و امام وجود ندارد.

استاد: بله آن‌وقت همان سلسله می‌رود تا اشرفیت به اطلاق برسد آنجا دیگر معنا ندارد یعنی وقتی که قضیه به ذات برگشت دیگر آنجا لایتناهی است. سلسلۀ طولیه...

لذا در قضیۀ حضرت خضر و حضرت موسی، حضرت موسی از حضرت خضر تبعیت نمی‌کند. حضرت خضر تحت تبعیت حضرت موسی است یعنی در خود آن زمان هم اشرف در اینجا حضرت موسی بود نه حضرت خضر منتها صحبت در این بود که حضرت خضر دارای یک بُعد از مظاهر الهی بود، حضرت موسی دارای ابعاد متفاوتی بود منتها به‌جهت نقصی که در معرفت حضرت موسی نسبت به تجلیات مختلفۀ مظاهر الهی وجود داشت خدا ایشان را مدتی با حضرت خضر جلیس نمود تا رفع آن نقص بشود و به ایشان بفهماند که تجلیات و مظاهر ما اختصاص به آن تجلیاتی ندارند که الآن تو داری احساس می‌کنی ما تجلیات و مظاهر دیگری داریم که آنها هم در رتبۀ خود، ظهور ما هستند و کامل هستند.