بیان مرحوم نائینی در وجوب فحص از مخصِّص قبل از عمل به عام

در نحوۀ مدرکیت این علم اجمالی برای وجوب فحص اشکال شده است که آیا این علم اجمالی می‌شود برای وجوب فحص مدرک باشد؟ اشکالاتی که در این زمینه در هر دو قسم علم اجمالی شده است إن‌شاءالله برای جلسۀ آینده.

تلمیذ: منظورتان از الأَهَمُّ فَالاَهَمّ در مراجعه به اهل سنت چه بود؟

استاد: در مراجعه به اهل سنت یک وقت انسان خیلی باید به تاریخ اهل تسنن و فقهای اهل سنت رجوع کند و یک مجال خیلی زیادی را استیعاب می‌کند، لذا در خیلی از موارد اصلاً نمی‌تواند چنین مراجعه‌ای داشته باشد.

تلمیذ: باب استنباط دیگر بسته می‌شود.

استاد: بله، اصلاً تمام وقت انسان باید صرف یک مسئلۀ فقهی شود و برود کتاب صحیح بخاری را ببیند، صحیح مسلم را ببیند، فتوای ابی‌حنیفه، مالک، حنبل و همۀ اینها را ببیند! این‌همه مسائل هست! آیا شما می‌دانید که اهل سنت برای صحیح بخاری دویست شرح نوشته‌اند! فتاوای مختلفی که رد شده، فقهایی که اشکال کرده‌اند، چه‌کار کرده‌اند، دویست شرح بر صحیح بخاری نوشته‌اند! در شیعه دویست‌تا شرح بر قرآن ننوشته‌اند، دویست‌تا تفسیر قرآن نکرده‌اند، چندتا داریم؟! نمی‌دانم کل تفاسیری که بر قرآن نوشته شده است روی‌هم‌رفته اصلاً پنجاه‌تا می‌شود یا نمی‌شود! فقط بر صحیح بخاری دویست شرح نوشته‌اند آن‌وقت چطور ممکن است که انسان به این‌همه مراجعه کند؟!

بله انسان به حدّ ضرورت و رعایت قاعدۀ أَلاَهَمُّ فَالاَهَمّ نسبت به مسائل مهم که وارد است، مراجعه می‌کند؛ مثل مسائل نکاح، قصاص، دیات و حج. خیلی مهم است که انسان فتاوای اهل سنت را در حج بداند. انسان باید به حرف آنها هم اطلاع داشته باشد.

أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد