فرق بین قرینۀ منفصله و قرینۀ متصله در ظهورات

تلمیذ: نه‌اینکه بیاید سؤال کند، اینکه مطلع شود که قرائنی نبوده است کافی است.

استاد: قبل از اطلاع از این قرائن آیا ظهور ندارد؟!

تلمیذ: ظهور دارد.

استاد: احسنت تمام شد و رفت. این آقا می‌گوید که باید بگوییم اصلاً ظهور ندارد. یعنی این آیات تا قبل از اطلاع ظهور ندارند.

تلمیذ: ظهور لولایی!

استاد: بله ظهور لولایی، کسی این حرف را نمی‌زند.

تلمیذ: یعنی اگر قرائنی پیدا نشود، بله ظهورش این است اما اگر قرینه پیدا شد؛ حالا اگر چنانچه این نیاید از معصوم علیه‌السّلام سؤال کند و یک معنای عامی را در ذهنش پیدا کند این حجت است؟

استاد: بله، حجت است.

تلمیذ: حالا اگر بعد آمد از حضرت علی علیه‌السّلام سؤال کرد و دید که قیدی هست...

استاد: کشف خلاف می‌شود.

تلمیذ: کشف او خلاف می‌شود؟!

استاد: کشف خلاف می‌شود. این همان مطلبی است که ما گفتیم؛ لازمۀ ظهور، عدم کشف خلاف نیست. همان‌طور که شما اگر نسبت به مسئله‌ای علم پیدا کردید و بعد کشف خلاف شد، دلیل نیست بر اینکه علم شما در آن موقع علم نبوده است؛ بلکه علم در آن موقع علم بوده است و برای شما هم حجت بوده است و بعد کشف خلاف می‌‌شود، این اصلاً به ظهور و حجّیت ظهور چه مربوط است؟! هر چیز سر جای خودش.

اصلاً من از مسئلۀ دیگری از شما سؤال می‌کنم؛ شخص سؤال می‌کند، از حضرت علی هم سؤال می‌کند، حضرت دوتا مقیّد هم برایش می‌آورد، در اینجا دیگر مسئله تمام است؛ اما سال بعد متوجه می‌شود که مقیّد سومی هم بوده است، در اینجا چه می‌گویید؟! خُب دلیل بر این است که اصلاً نبوده است یا اصلاً حضرت نخواسته است که این سومی را به او بیان کند. مثلاً آن شخص فراموش کرده است از ایشان سؤال کند، حضرت هم لازم ندیده است که این سؤال را از او بپرسد.

ما این‌همه ظهورات داریم و به آنها هم عمل می‌کنیم و بعد به کتاب دیگر مراجعه می‌کنیم و می‌بینیم مخصّصش در این کتاب آمده است. اینکه مخصِّصی در اینجا بوده است دلیل بر این نیست که ظهور در آن موقع برای ما حجت نبوده است؛ بلکه برای ما ظهور بوده است. نه‌تنها ظهور نوعی نبوده است بلکه ظهور شخصی بوده است و حجت بوده است که بعد برای ما کشف خلاف می‌شود. ظهور که هیچ؛ نص هم همین‌طور است، ما در این مسائل هیچ دلیلی نداریم بر اینکه به واقع و به علم برسیم یا حتماً به آنچه که می‌رسیم علم است ـ قطع منظور نیست چون قطع قابل تخطّی است ولی علم قابل تخطّی نیست ـ هیچ راهی برای این قضیه نیست، تمام این مسائل دائر مدار همین مسئلۀ ظهورات و حجّیت ظهورات هستند. بنابراین اگر مطلب ایشان صحیح باشد حتی بالنسبه به اهالی خود مدینه هم باید بگوییم که ظهور نداشته است که اصلاً نمی‌شود به این حرف ملتزم شد هیچ‌کس چنین مطلبی را نگفته است.