ظهور الفاظ خطابات عام شارع

حالا در خصوص «کُم» در اینجا بحثی نیست؛ ولی صحبت در این است مثال‌هایی که ایشان انتخاب کرده‌اند در آن مثال‌ها مناقشه هست چون ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ﴾¹ دلالت می‌کند بر اینکه خطاب اصلاً در اینجا ایقاعی است حتی بنا بر مبنای آقایان خطابِ حقیقی نیست؛ زیرا آیه می‌گوید: ﴿كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ﴾؛ همان‌طوری‌که بر اُمم گذشته قبل از شما صیام بود بر شما هم صیام است؛ پس معلوم می‌شود که این یک حکم دائمی است نه‌ حکمی که اخصاص به آن افرادی داشته باشد که در آنجا هستند. اینکه می‌فرماید: «بر شما هم صیام است»، آیا [منظور مولا] شما که جلوی من نشسته‌اید، می‌باشد یا شما إلی یوم القیامة؟! کدام یک از این دو؟! ظهور که هیچ، بلکه نص در این است که این افرادی که در اینجا هستند و غایبین و معدومین، تمام اینها یک‌کاسه مشمول می‌شوند. چون می‌گوید: ﴿كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ﴾، معلوم است که در اینجا یک قضیۀ دامنه‌دار را إلی یوم القیامة تسرّی می‌دهد. بنابراین این مثال نمی‌تواند شاهد بر این باشد، بله اگر من‌باب‌مثال بگویند: «یَجب علیکم» و ما قرینه و دالّی بر اینکه غایبین را هم شامل می‌شود نداشته باشیم می‌توانیم بگوییم که این مختصّ آن افرادی است که در آنجا هستند و نمی‌توانیم به آن افرادی که در خارج از این حیطه هستند تسرّی بدهیم. این هم خطاب دوم.

دستۀ سوم

دستۀ سوم: همان موردی که دلالت بر الفاظ با الفاظ عموم دارد و موضوعات اینها الفاظ عموم هستند که به ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ﴾ یا فرض کنید ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ﴾ و امثال‌ذلک آمده است که اینجا محل بحث است که آیا خطاب، خطاب حقیقی است یا خطاب ادّعایی است؟ اگر خطاب حقیقی است در اینجا باید از چه صرف‌نظر کرد؟ اگر خطابِ ادّعایی است باید از ظهور چه صرف‌نظر کرد؟ اینکه ایشان در اینجا می‌فرمایند: «علیکم» و خطاب به «کُم» آمده است، در اینجا باید این مطلب را متذکر شد وقتی که خطاب «علیکم» و امثال‌ذلک می‌آید ـ همان‌طوری‌که عرض شد ـ این «کُم» را که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می‌فرماید، این خطابات با خطابات عرفیه که در موارد جزئی است فرق می‌کند. اوّلاً به‌طورکلی آیاتی که نازل می‌شوند جنبۀ عموم دارند ولی زبان، زبان پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم است: