تعقّب عام به ضمیر مرجوع به بعضی از افراد عام

«هُنَّ» یعنی رجعی، یعنی مطلّقات ﴿يَتَرَبَّصۡنَ﴾ و شوهرهای همین مطلّقاتی که الآن صحبتش شد ﴿أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ﴾، درست شد؟! ما در اینجا اوّلاً می‌گوییم که این نص است و ظاهر نیست و اصلاً بحث اصالةالظهور و تعارض اصلین در اینجا نمی‌آید. حالا لو فُرِضَ بر اینکه این اصل است، حداقل اظهر که هست. ما از قرینۀ خارج می‌دانیم که ﴿بُعُولَتُهُنَّ﴾ قطعاً اختصاص به رجعی دارد، بنابراین چه تعارض ظهورینی در اینجا هست؟! مطلّقات داریم که شک داریم آیا دالّ بر عام است یا دالّ بر خاص است که رجعی باشد، یک خاص هم بعدش آمده است که قطعاً اختصاص به رجعی دارد، خُب این خاص، عام را تخصیص می‌زند، این ظاهر است. دیگر اصالةالظهورین در اینجا نداریم، این یک مسئله.

اشکال دوم

اشکال دوم این است: این بحثی که شما در اینجا می‌کنید که اصالةالظهور در تعیین مراد است و در تعیین کیفیتِ مراد نیست، این بحث اصلاً در اینجا نمی‌‌آید؛ در باب مجازِ در إسناد، اصلاً بحث از اصالةالظهور و امثال‌ذلک نیست.

بحث اصالةالظهور و عدم اصالةالظهور اصلاً به بحث مجاز در کلمه مربوط است و مجاز لغوی و مجاز در استعمال اصلاً به اصالةالظهور و غیر اصالةالظهور کار ندارد.

تفاوت بحث مجاز در إسناد با مجاز در کلمه

یک بحث هست که بحث مجاز در إسناد است، آن یک مطلب است. یک بحث هم هست که آن بحث مجاز در کلمه است؛ بحث مجاز در إسناد این است که یک لفظ در معنای حقیقی خودش استعمال شده و این لفظ هم در معنای حقیقی خودش استعمال شده است؛ [اما] در إسناد این محمول بر این موضوع در اینجا، عنایت و مجاز لحاظ می‌شود والاّ معانی خود اینها معانی حقیقی هستند.

تلمیذ: اصالةالظهور نسبت به إسناد که قابل تصور است یعنی باید همین‌طور باشد.

استاد: چطور؟

تلمیذ: به‌خاطر اینکه إسناد در مجازی که ما می‌گوییم، باید در حقیقت إسناد در محمولٌ‌له را بگوییم ...