كيفيّت ارتباط مسائل زائل و متدرّج الحصول با ثابتات‏

رابطه عالم ثابتات با حوادث متدرج و مسئله بداء محور اصلی این جلسه از سخنان آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است. ایشان ابتدا تفاوت عالم ماده و عالم علّیت را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که زمان و تدریج از ویژگی‌های عالم ماده است، درحالی‌که در مرتبه علّیت و عوالم مافوق، اشیاء به‌نحو ثابت حضور دارند. سپس با بررسی مفهوم قسر در فلسفه، این دیدگاه را نقد می‌کند که موجودات از رسیدن به غایت واقعی خود بازداشته می‌شوند و توضیح می‌دهد که همه حوادث در چارچوب نظام علّی و حکمت الهی تحقق می‌یابند. در ادامه، حقیقت علم عنایی حق و احاطه علمی خداوند به همه حوادث تبیین می‌شود و از این مبنا نتیجه گرفته می‌شود که بداء به معنای تغییر در علم یا اراده الهی نیست، بلکه تنها در عالم کون و فساد و از منظر موجودات محدود به زمان معنا پیدا می‌کند.