مقام اجمال و تفصیل در عالم ماده و مثال

شما فرض کنید در خواب می‌بینید که یک صبح تا ظهر تمام شهرها را گشتید و همه‌جا را زیارت کردید و برگشتید، می‌شود یا نمی‌شود؟! می‌شود چون خواب است، خواب هم که اشکالی ندارد. حالا اینکه در آنجا یک صبح تا ظهر از شما وقت گرفت، واقعاً از شما یک صبح تا ظهر وقت گرفت، شما خلافش را که دیگر نمی‌توانید وجدان کنید؛ می‌بینید و واقعاً احساس می‌کنید که این رفتن از منزلتان و زیارت اماکن مقدسه و بعد مراجعه به وطن‌تان، یک صبح تا ظهر از شما وقت گرفت. مثلاً یک دور، دور کرۀ زمین می‌خواستید بگردید؛ فرض کنید که در آن‌طرف زمین در قسمت شمالی و یا مرکزی آمریکا بودید که مقابل مکه است و باید یک دور بگردید. 

بررسی مسئلۀ فقهی اتجاه به کعبه

یک مسئلۀ فقهی هم در اینجا هست، می‌گویند که قبله چطوری است؟! قبله اتّجاه به سمت کعبه است، فرض کنید که اگر کعبه در اینجا باشد اتّجاهش به این است که ما به این سمت قرار بگیریم، حالا چه اشکال دارد که ما مقابل کعبه این‌طوری قرار بگیریم؟! چون اینکه می‌گویید که مقابل است، مقابل ما که نیست مقابل ما فرض کنید که کوه است و از اینجا تا اینجا فرض کنید که هزار فرسخ فاصله است، به‌جای اینکه شما این‌طور بایستید بگویید مقابل است، این‌طور بایستید و بگویید که این مقابل است، این دور کرۀ زمین می‌گردد صاف می‌آید می‌خورد به کعبه دیگر، چرا شما این‌طرفی ملاحظه می‌کنید؟! روی چه حسابی است؟! ما این مرکز را قرار بدهیم آن‌وقت فرض کنید که این مرکز در اینجا است، ما اصلاً این را که نمی‌بینیم، ما هزار فرسخ فاصله داریم یعنی این از اینجا زمین برگشته، ما اینجا هستیم، ما باید دور زمین بگردیم تا به کعبه برسیم. اتّجاه به این می‌گویند که انسان درقبال کعبه بایستد و اینجا را جلوی خودش قرار دهد. حالا بنده می‌گویم که این‌طرف خلافش بایستید، خلافش می‌ایستیم دقیقاً مقابل کعبه واقع می‌شویم یا سمت، بنا‌ بر افرادی که نائی از بلد هستند، سمت واقع می‌شود پس چرا این‌طوری؟!