مباحثاتی پیرامون زمان در عوالم وجودی

حالا ما به حق و ناحق بودن این قضیه کار نداریم و این مسائلی بوده است که ما هم از این مسائل خیلی اطلاع نداریم؛ لذا نمی‌توانیم کسی را هم متهم کنیم که آیا این صحیح بوده یا نبوده است؟! این دیگر به ما مربوط نیست. صحبت در این است که تمام این قضایایی که اتفاق می‌افتد که حدود یک سال طول می‌کشد، این شخص در یک ثانیه می‌بیند، به‌نحوی‌که خصوصیات اینها را برای دوستانش تعریف می‌کند من‌جمله برای ما که این‌طور شد، آن‌طور شد و همۀ اینها منطبق با واقع بوده است، بدون یک سر سوزن [اشتباه]. قضایایی که هنوز اتفاق نیفتاده است! یعنی بعد از چند ماه این شخص را دستگیر می‌کنند، نه‌اینکه الآن او را گرفته‌اند!

اگر از این مسئله و حرکتی که در آن موقع او دیده است سؤال کنند که این سیری که بر تو گذشت چقدر طول کشید؟! می‌گوید که تمام اینها را در یک سال [در عالم مثال] دیده است، در عالم ماده چقدر از او وقت گرفته است؟! یک ثانیه! پس اصلاً [آیا] می‌توانیم ما بگوییم که این یک ثانیه وقت گرفته است یا نیم ثانیه یا شاید حتی بیشتر نبوده است؟! می‌توانیم؟! شاید این‌طور باشد.

رابطۀ ادراکات عالم مثال و زمان سپری‌شده در عالم ماده

لذا ادراکات عالم مثالی با زمانی که در عالم ماده بر ماده می‌گذرد هیچ‌گونه ارتباط و تناسبی ندارد. ما خیال می‌کنیم این شخص در عالم خواب، خواب می‌بیند یک‌دفعه او را صدا می‌زنند و از خواب بیدار می‌شود، می‌گوید که چرا صدا زدید من از خواب بیدار شدم! آیا این شخص از همان اوّل که خواب بوده است شروع کرد به خواب دیدن؟! و این مدت خوابش منطبق شد بر آن موقعی که صدای خُرخُرش بالا رفته است؟! نه، شاید در همان یک ثانیۀ آخری که از خواب بیدار می‌شود، همان ثانیه این خواب‌ها را دیده است و خیال کرده است که این‌قدر طول کشیده است یا اوّلش دیده است. این یک مسئلۀ دیگری است که بر نفس و بدن یک زمان می‌گذرد، برای روح و مثال زمان دیگری می‌گذرد. این بدن که خوابیده است، فقط زمان بر این بدن می‌گذرد، دیگر این زمان بر او نمی‌گذرد تا اینکه بگویید که این زمان منطبق بر آن زمان است. این زمان خودش را طی می‌کند آن هم زمان خودش را طی می‌کند و این دو هیچ‌ ربطی به همدیگر ندارند.