كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)
علم عنایی حق و وحدت اراده الهی محور اصلی این جلسه از مباحث قضا و قدر است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا از حقیقت اشیاء و قاعده ترتب در عالم ماده سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد که زمان و تدریج از ویژگی‌های عالم مادی است، نه از ویژگی‌های مشیت و اراده الهی. سپس این پرسش را بررسی می‌کند که آیا اراده خداوند مانند اراده انسان‌ها تدریجی و زمان‌مند است یا آنکه تنها یک اراده واحد بر سراسر عالم حاکم است. در ادامه، تفاوت میان اراده و مراد، معنای آیات مربوط به امر و مشیت الهی، کیفیت تحقق موجودات در مراتب مختلف هستی و محال بودن طفره تبیین می‌شود. استاد با استفاده از این مبانی، مسئله بداء، علم ازلی الهی، جایگاه عالم ماده در نظام آفرینش و برخی شبهات درباره طول عمر و ظهور حضرت ولی‌عصر علیه‌السلام را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که کثرت حوادث عالم با وحدت اراده الهی منافاتی ندارد.
كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)
توضیحات:
علم عنایی حق و وحدت اراده الهی محور اصلی این جلسه از مباحث قضا و قدر است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا از حقیقت اشیاء و قاعده ترتب در عالم ماده سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد که زمان و تدریج از ویژگی‌های عالم مادی است، نه از ویژگی‌های مشیت و اراده الهی. سپس این پرسش را بررسی می‌کند که آیا اراده خداوند مانند اراده انسان‌ها تدریجی و زمان‌مند است یا آنکه تنها یک اراده واحد بر سراسر عالم حاکم است. در ادامه، تفاوت میان اراده و مراد، معنای آیات مربوط به امر و مشیت الهی، کیفیت تحقق موجودات در مراتب مختلف هستی و محال بودن طفره تبیین می‌شود. استاد با استفاده از این مبانی، مسئله بداء، علم ازلی الهی، جایگاه عالم ماده در نظام آفرینش و برخی شبهات درباره طول عمر و ظهور حضرت ولی‌عصر علیه‌السلام را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که کثرت حوادث عالم با وحدت اراده الهی منافاتی ندارد.
كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)
14تلمیذ: امت اسلام‌اند؟!
استاد: امت اسلام یک حرف دیگر است، الآن اگر مسیحی‌ها روزی و نان می‌خورند حضرت عیسی به آنها نان می‌دهد یا امام زمان می‌دهد؟!
تلمیذ: اینکه فرمودید: الآن فرض کنید خود حضرت عیسی توجه می‌کند به نفس کسی که به او توسل می‌کند و حاجتش را می‌دهد ...
استاد: بله، در اینجا هم امام زمان علیه‌السّلام واسطه است یعنی امام زمان حضرت عیسی را به تنگه می‌اندازد، خودش نمی‌تواند یعنی الآن دست حضرت بقیّة‌الله در اینجا دارد کار انجام می‌دهد منتها آن شخص مسیح را می‌بیند و امام زمان را نمی‌بیند، اگر چشمش باز بود امام زمان عجّل‌الله تعالیٰ فرجه را می‌دید.
تلمیذ: صحبتی که فرمودید بعضی‌ها بسته می‌روند تا کجا می‌روند و چرا برزخ و اینها را نمی‌بینند؟!
استاد: بله این خاصیّت وجودی آنها است.
تلمیذ: یعنی به‌چه‌نحوی می‌شود؟
استاد: خاصیت وجودی است؛ خاصیت وجودی آنها این است که این نفس آنها صُور مثالی را نمی‌بیند.
تلمیذ: یعنی ضیق دارد؟
استاد: نه‌خیر، ضیق ندارد اتفاقاً خیلی هم خدا بیشتر از آن خوشش می‌آید اگر این‌طور باشد، ضیق ندارد ولی نیاز به دیدن ندارد. این دیدن حُسنی برای او نیست تا اینکه خدا برای او منکشف کند. نحوۀ نفس آنها و نحوۀ خصوصیت نفس آنها یک‌طوری است که فقط به معنا توجه دارد و به‌صورت توجه ندارد.
تلمیذ: تا چه عالمی می‌توانند به این نحوه بسط ممکن است بروند؟
استاد: باید به مرحلۀ علّت برسند بعد آنجا که رسیدند دیگر برایشان باز می‌شود. ملکوت عُلیا هست یعنی بالاتر از آن سفلیٰ ...
بحث لحوق
تلمیذ: در بحث لحوق حضرت آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ در جلد دوم و هشتم معاد شناسی این مطلب را متعرّض شده‌اند که افرادی که در این عالم، برزخ و بهشت و دوزخ و عوالم از عوالم اسماء کلیه و صفات کلیه را ندیده‌اند، اینها به سبب امر ائمه علیهم‌السّلام ملحق می‌شوند؛ یعنی آنها به این مقام نرسیده‌اند ولی به مقام خود ائمه ملحقشان می‌کنند و این دلالت بر این می‌کند که اینها سیر نکرده‌اند. از این‌طرف شما می‌فرمایید که اینها شاکله‌شان این‌طور است که بسته باشند و نبینند.