اسم جنس و علم جنس در اطلاق (2)

توضیحات:

اسم جنس و علم جنس در اطلاق و الف لام جنس در این جلسه از آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی، بحث بر سر تفاوت دقیق اسم جنس و علم جنس و نسبت آن‌ها با مفهوم اطلاق در زبان عربی است. ابتدا دیدگاه مرحوم کمپانی بررسی می‌شود که علم جنس را دارای قید امتیاز ذهنی می‌داند و آن را از اسم جنس متمایز می‌سازد. سپس اشکالات وارد بر این تحلیل مطرح می‌شود، از جمله این‌که چنین تفکیکی در نهایت به لغویت یا تکرار معنای اسم جنس بازمی‌گردد. در ادامه، نظر مرحوم آقاضیاء درباره تقسیم طبیعت به حصص مختلف و جعل علم برای برخی از آن‌ها بیان می‌شود و نقد می‌گردد که این تحلیل نیز بیشتر به مفهوم «صنف» بازمی‌گردد تا علم جنس. در نهایت، استاد با تحلیل دقیق‌تر، علم جنس را ناظر به افراد خارجی در یک دایره خاص می‌داند نه صرف ماهیت ذهنی یا حصه مفهومی. بخش پایانی جلسه به بررسی «ال» جنس، انواع «ال» و تفاوت آن با نکره و استغراق اختصاص دارد و روشن می‌شود که یک تحلیل واحد برای همه کاربردهای «ال» قابل قبول نیست.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

اسم جنس و علم جنس در اطلاق (2)

16

اینها می‌گویند برای عهد است دیگر! اینها می‌گویند که انواع عهد تفاوت می‌کند، این عهد جنسی است. کجای اینها عهد است؟! ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ﴾ کجایش عهد است؟! آیا ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ﴾ یعنی حمدی که موردنظر من است؟! نه‌خیر، حمدی که موردنظر بنده است، نیست؛ من می‌گویم اصلاً جنس حمد برای خداست؛ نه‌اینکه حمد موردنظر من حمد واصفون باشد، یا حمد مخلِصین باشد؛ نه‌خیر، ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ﴾ یعنی کل حمدٍ، کل حمد که معرفه نیست، و اگر این باشد غیر از این است. بله اگر ما حمد را خاص بدانیم، و بگوییم نوع خاصی از حمد، للّه است، این معنای اینها درست است.
اینها می‌گویند که اصلاً ما جنس نداریم، درحالی‌که اصلاً ما جنس داریم، می‌بینیم که اطلاق «ال» اصلاً بر جنس شده است، مثلاً در الرجلُ خیرٌ من المرأة این کجایش معرفه است؟! کجای این الرجل یا المرأه معرفه است؟! منظور این است که جنس مرد از مرأه بهتر است. بنابراین ما معنای جامع و شاملی در اینجا نمی‌توانیم مدّنظر بیاوریم.
اللهمّ صلّ علی محمّد و آل‌محمّد