افتراق اصول عملیه و قواعد فقهیه (2)

توضیحات:

تفاوت اصول عملیه و قواعد فقهیه در این جلسه با محوریت تحلیل جایگاه شک در استنباط حکم شرعی بررسی می‌شود. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با نقد دیدگاه مرحوم آخوند درباره تعریف علم اصول و گنجاندن اصول عملی مانند برائت، اشتغال و استصحاب، نشان می‌دهد که معیار «ورود در طریق استنباط» به‌تنهایی برای جداسازی کافی نیست. در ادامه توضیح داده می‌شود که شک گاهی موضوع حکم است و گاهی ظرف جهل، اما در هر دو صورت حکم شارع در فضای جهل مکلف جعل می‌شود و تفاوت بنیادین میان این دو ادعا زیر سؤال می‌رود. همچنین بحث می‌شود که تقسیم احکام به واقعی و ظاهری در نهایت به نحوه لحاظ موضوع برمی‌گردد، نه تفاوت ماهوی مستقل. نتیجه جلسه این است که مرز میان اصول عملیه و قواعد فقهیه به‌سادگی قابل تفکیک مطلق نیست و بسیاری از این اصول ریشه در ادله فقهی و روایی دارند.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

افتراق اصول عملیه و قواعد فقهیه (2)

12

تلمیذ: تقسیم حکم به واقعی و ظاهری درست است؟
استاد: نه، نسبت به حکم ظاهری حالا عرض می‌کنم که حتی امارات حکم ظاهر است یعنی روایت أبی‌بصیر که از امام صادق علیه‌السّلام نسبت به یک موضوعی بیان می‌کند به‌جهت ظنیّ السند و ظنیّ الدلاله بودن آن، اثبات حکم واقع نمی‌کند بلکه حکم ظاهر است. اینجا ما حکم ظاهری می‌گوییم. حکم ظاهری درقبال علم به واقع است. فقط وقتی که شما قطع به واقع و علم به واقع داشتید آنجا حکم، حکم واقعی است والاّ حتی روایت و حتی حجج شرعی اثبات حکم ظاهری را می‌کنند.
اللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد