بررسی حدیث رفع (13)

حدیث رفع ما لا یعلمون در این جلسه از آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این بحث، محور اصلی فهم معنای «ما لا یعلمون» و نحوه تقدیر در حدیث رفع از نگاه مرحوم آخوند خراسانی است. ایشان سه احتمال مطرح می‌کند: تعلق «ما» به خود احکام، به موضوعات به‌عنوان معنون به حکم، یا اختصاص به شبهات موضوعیه. سپس برتری وجه اول و پیامدهای آن در رفع حقیقی احکام بیان می‌شود. در ادامه اشکالاتی مانند لزوم تقدیر در صورت حمل بر موضوع و نیز نقدهای آیةالله حکیم بررسی می‌گردد. استاد نشان می‌دهد که حتی با پذیرش برخی وجوه، چالش رفع حقیقی همچنان باقی است و ناچار باید به رفع عنایی یا تقدیر در آثار حکم تن داد. نتیجه جلسه تبیین دقت‌های اصولی در فهم حدیث رفع و رفع شبهات حکمی و موضوعی است.