بررسی دلیلیت اجماع بر برائت (1)

11

تلمیذ: در روایات داریم که بعضی از علمای حق در هر عصری می‌آیند و جلوی انحراف منحرفین را می‌گیرند و همین‌قدر که اثبات کردیم در یک موردی اجماعی حاصل شده پس می‌فهمیم که...
استاد: آن مسئلۀ انحراف منحرفین در مسائل کلی است، نه در یک احکام جزئی فقهی بلکه در مسائل کلی که بخواهد بدعت در دین گذاشته بشود در آنجا می‌آیند و...
تلمیذ: در همان مجمعٌ علیه هم شبهۀ بدعت هست.
استاد: بالأخره ببینید اینکه دلیل حاکی از این باشد که رضای امام علیه‌السّلام در این هست ممکن است نباشد. فرض کنید که ممکن است همۀ افراد در آنجا اشتباه می‌کنند و مصلحت امام علیه‌السّلام در این است که فعلاً حکم اصلی بیان نشود. ما خیلی از مسائلی داریم که الآن همه این‌طور هستند؛ الآن مجمعٌ علیه است در اینکه قبر حضرت زهرا علیهاالسّلام مشخص نیست آیا دلیل داریم که حتماً باید روشن باشد؟! بسیاری از احکام فقهی این‌طور هستند.
تلمیذ: ما بحث روی رضای امام داریم که رضای امام بر این باشد که مخفی باشد.
استاد: احسنت ما هم همین را می‌گوییم که شاید در یک زمان رضای امام در این است که فلان حکم مثل شرب توتون مخفی باشد و کافّۀ علماء عصر بیایند فتوا بر حلّیت بدهند درحالی‌که نظر امام بر حرمت است. چه اشکال دارد؟!
تلمیذ: باید تبانی مجمعٌ علیه باشد.
استاد: کجایش تبانی است؟!
... آیا این دلیل می‌شود بر اینکه رضای امام در این است؟! بنده می‌گویم که این دلیل نمی‌شود به‌جهت اینکه این قاعدۀ لطف در اینجا عملی نیست. برفرض اگر شما یک آخوندی را در یک دِه پیدا کردید که این فتوای مخالف دارد، ما نمی‌دانیم آیا این نظر امام را بیان کرده یا آن اکثریت؟! در اینجا آن قاعدۀ لطف نمی‌تواند کار انجام بدهد و باز شبهه باقی است. این لطف نتوانسته شبهه را برطرف بکند، این منظور من است. این نسبت به اصل قاعدۀ لطف.