بررسی دلیلیت اجماع بر برائت (1)

حالا سیرۀ عقلائیه می‌ماند که در سیرۀ عقلائیه یا در عمل علماء یا عقلا یا سیرۀ مسلمین دیگر اصلاً اجماع به‌درد نمی‌خورد، چرا به‌درد نمی‌خورد؟! چون حداقلش این است که اینها به عقل عمل کرده باشند، به ادلّۀ عقلیه در اینجا عمل کرده باشند و ادلّۀ عقلیه در اینجا ـ در موارد مشکوکه ـ ناظر به اباحه باشد پس در اینجا نمی‌شود کشف از رضای معصوم کرد.

فقط یک مطلب را ما می‌توانیم بگوییم و او این است که ـ البته این مطلب متذکر نشده‌اند و من دارم اضافه می‌کنم ـ از باب اینکه در سیرۀ عقلاییه اگر ردی از ناحیۀ شارع نباشد به‌عنوان اینکه کلّ ما حَکَم به العقل حَکَم به الشَّرع قائل بشویم و بگوییم که در جایی که سیرۀ عقلاییه وجود دارد و ما دلیلی بر خلاف نداریم این حکایت از رضای امام می‌کند. از این باب بگوییم یعنی از دلیل خارج که کلّ ما حکم به العقل و چون سیرۀ عقلاییه، سیره‌ای است که از این نقطه‌نظر دلیل نداشته باشد، دلیل بر رضا است. از اینجا ما می‌توانیم این مطلب را بگوییم و این مطلب خلاف اجماع است. ولی اجماع کجا و این اتّباع از سیرۀ عقلاییه کجا؟! اینها هر کدام به جای خود.

پس از مطالب مذکوره استفاده می‌شود که اجماع بر مسئله وجود ندارد و اگر هم اجماعی هم وجود داشته باشد آن اجماع حجّیت شرعیه که کشف از رضای امام علیه‌السّلام بکند ندارد. البته تتمۀ مطلب برای بعد می‌ماند.

اللهم صل علی محمد و آل محمد