بررسی دلیلیت اجماع بر برائت (2)

علی کل حال آنچه که مهمتر از همه وجود دارد این است که از باب لطف...

...در مخالفت هیچ‌گونه لطفی وجود نداشته باشد؛ فرض کنید یک حکمی برخلاف حکم امام هست و امام علیه‌السّلام هم باید بگوید. ما که نمی‌توانیم در کار امام دخالت کنیم خودش می‌داند، صلاح را خودش می‌داند که در هرجا بخواهد انجام بدهد. بله در یک جا از باب اینکه حفظ شریعت بر امام است، اگر یک مسئلۀ کلی پیدا بشود [امام دخالت می‌کند و] دیگر به اجماع و غیر اجماع کار ندارد حتی ممکن است که مسئله اجماعی نباشد اما ظهور این حکم در مجتمع به‌نحوی باشد که موجب فساد بشود باز در آنجا وظیفۀ امام علیه‌السّلام است که بیاید و نسبت به ظهور فساد جلوگیری کند. باز در اینجا قضیه به اجماع برنمی‌گردد. وقتی مسئله لطف باشد چه مجمعٌ علیه باشد چه غیر مجمعٌ علیه امام علیه‌السّلام باید دفع فساد را بکند و این به اجماع چه مربوط است؟!

آیا اجماع به سنت برمی‌گردد؟

تلمیذ: اجماع را هم بالأخره به سنت برمی‌گردانند.

استاد: نه‌خیر آنها اجماع می‌کنند و می‌گویند که رأی امام در این اجماع هست.

تلمیذ: اینکه سنت نیست.

استاد: باشد بالأخره سنت یک دلیل جدایی غیر از اجماع است مثلاً یک روایت ولو خبر واحد، ولی ما در مورد اجماع به روایت استناد نکردیم. اجماع، تحصیل فتوای حدسی است نه حسی.

تلمیذ: حدسی است ولی طریقی برای رسیدن به سنت است طریقی است همان‌گونه که نقل خبر عادل واحد می‌آید نقل خبر می‌کند.

استاد: نه، ببینید رسیدن به سنت، رسیدن به حکم شرعی این را بفرمایید. مثل اینکه قرآن هم طریقی برای رسیدن به... است.

تلمیذ: شرعی که از طریق سنت بیاید نه آن حکم شرعی که از هست، قرآن که خودش هست.

استاد: باشد، بله.

تلمیذ: وحی که نمی‌خواهیم، ما می‌خواهیم ببینیم که نظر امام چیست؟! لذا همۀ آنها که مخالف اجماع هستند می‌گویند: چون رأی امام در اینجا هست، رضای امام در اینجا است.