جلسه ۲۸۱

تلميذ: يكي از اطراف خارج مي‌شود ولو اينكه اين احتراز يعني منشأ احتراز امر ديگري است و اين نيازي به...

استاد: خارج كه نشده است هنوز سر جايش هست و ما داریم نگاه هم می‌کنیم ما آنچه را كه حكم داريم حكم طبيعت مبهمۀ ما احتراز ـ احتراز طبيعت است ـ از أحد الإنائین تعلق گرفته است لجهةِ البولیة و الجهةُ البولیةِ متقدمةٌ علی جهةِ الدمویة، اين احتراز از الإنائين به‌خاطر جهت بوليّت است و با وجود دم آن احتمال بوليّت كه ازبين نرفته است باز احتمال بوليّت هست. اگر من‌باب‌مثال دم در اين نمي‌افتاد آن احتمال بوليّت منجّز نبود؟!

تلميذ: در عالم واقع احتراز صورت گرفته است و همين احتراز منشأ اين اختلاف را خارج می‌کند.

استاد: اصلاً ما به احتراز كاري نداريم احتراز حكم تبعي است ما به اصل قضيه كار داريم. شما اصل قضيه را درست كنيد؛ آيا احتمال بوليّت در هركدام از اين دو طرف مساوي هست يا نه؟! من اين را كار دارم. حالا اصلاً به دم بعدي شما كار نداشته باشيد.

تلميذ: بله مساوي است.

استاد: حالا كه مساوي است اين موجب براي احتراز از كلیهما مي‌شود حالا بعد يك قطرۀ خون بر يكي از اينها بيايد، خب بيايد آن احتمال اول ازبين نرفته است يعني منظور من اين است كه علم اجمالي ما منحل نشده است بلکه علم اجمالي سر جايش هست.

تعلق طبيعت مهمله به امر معدوم

اين مطلب را مي‌خواستم جلسۀ بعد بگويم حالا چون مطرح كردند می‌گویم. طبيعت مهمله به امر معدوم تعلق مي‌گيرد و فرقي در طبيعت مهمله به امر معدوم و موجود ندارد. يعني اگر حتي ما فرض كنيم اين اناء روي زمين ريخته است، اصلاً از صحنه خارج شده است باز در اينجا آن علم اجمالي اول باقي است. چرا؟ چون علم اجمالي اول به اين نحو باقي است كه لو وُجِدَ هذا الإناء ولو عاد هذا الإناء مِن أوّل لَكان أحدُ الطرفین يعني آن علم اجمالي ما كه به دو طرف تعلق گرفته است فقط به يك طرف وجود تعلق نگرفته است بلکه به طبيعت مهمله هم تعلق گرفته است، آن طبيعت مهمله إن وُجدَ فی الخارج یجبُ الاحتراز عنه، روي اين مسئله فكر كنيد.