جلسه ۲۸۵

عدم وجود قضیۀ مهمله در علم اجمالی

بنابراین اصلاً مطرح کردن محل بحث به‌عنوان قضیۀ مهمله در مانحن‌فیه که چون در اینجا در علم اجمالی قضیۀ مهمله داریم در اینجا اشکال نیست! غلط است ما اصلاً در علم اجمالی قضیۀ مهمله نداریم، آنچه را که ما در علم اجمالی داریم طبیعت مردّده و طبیعت مشکوکه است یعنی الإناء المشکوک النجاسة به‌عنوان یک طبیعت مهمله در اینجا مدّنظر قرار می‌گیرد نه به‌عنوان آن نفس طبیعت مهمله؛ یعنی نفس طبیعت مهمله در آنجا لازمۀ برای علم اجمالی نیست. طبیعت مهمله یک وقت طبیعت ساذجه است، همین طبیعت مهملۀ ساذجه است فرض کنید می‌گوییم که الإنسان؛ انسان طبیعت مهملۀ ساذجه است و قابل انطباق بر تمام تعیّنات خارجی و طبایع شخصی خارجی است. درست شد؟ یک وقت می‌گوییم که الإنسان العالم، این الإنسان العالم باز طبیعت مهمله است و قابل انطباق بر طبایع شخصی عالم، الإنسانُ العالم الأبیض هم طبیعت مهمله است قابل انطباق بر طبایع یک شخص خارجی اگر ما هزار قید هم برای این طبیعت اضافه کنیم هم از اهمال خارج نمی‌کند، بالأخره این قابل انطباق بر این مسائل است.

در مانحن‌فیه طبیعت، طبیعت إناء متنجّس نیست. آنچه را که مورد تعلق تکلیف است الإناء المشکوک النجاسة است. الإناء المشکوک النجاسة این طبیعت مهمله است که قابل صدق بر این و بر این است. این الإناء ‌المشکوک النجاسة است؟ بله، این‌هم الإناء ‌المشکوک النجاسة است؟ بله، تمام اینها إناء مشکوک النجاسة هستند. إناء مشکوک النجاسة به‌عنوان طبیعت مهملۀ برای این قرار گرفته است و این چه ربطی به تعلق علم تفصیلی دارد، این دو معلوم است. این إناء مشکوک النجاسة معلوم و قطعی ما است، ما قطعاً می‌دانیم این إناء مشکوک النجاسة است.

تلمیذ: اگر مشکوک باشد که تکلیف نمی‌آورد.

استاد: تکلیف نمی‌آورد، ما هم همین را می‌گوییم. این که الآن در اینجا تکلیف نمی‌آورد. پس تکلیف به چه تعلق گرفته است؟