جلسه ۲۸۶

تعریف شمّ الفقاهه

اختصاص اربعین به سیدالشهداء علیه‌السّلام

مثلاً در همین مجلسی که روز عید بودیم، راجع به اربعین و اینها صحبت شد و ایشان گفتند که شما چه دلیلی دارید بر اینکه اربعین خلاف سنت است؟ یک مجلس ترحیمی است می‌گیرند و مستحب است و ترحیم است و ذکر خیری است و طلب مغفرتی است و گفتم که حال ما نمی‌گوییم که این سنت اختصاص به سیدالشهدا علیه‌السّلام دارد و بدعت است. آیا این اربعین با این کیفیتی که شما بیان می‌کنید مستحب است یا مستحب نیست؟! اگر مستحب نیست پس یک امر غیر مستحبی الآن رائج و دارج است و اگر مستحب است بگویید ببینم که در دویست و پنجاه سال زمان ائمه چطور ائمه چنین امر مستحبی را انجام ندادند؟! دویست و پنجاه سال! آیا یک هم‌چنین چیزی می‌شود؟! نمی‌شود و اصلاً معنا ندارد درحالی‌که مسئله از مسائلی است که قطعاً مورد ابتلاء است. فرض کنید شخصی پدرش یا مادرش می‌میرد و می‌خواهد مجلس بگذارد، این‌طور نیست که هر بیست سال یک مرتبه اتفاق بیافتد، این مسئله مبتلابها است. درست شد؟!

این کیفیت انظار ائمه علیهم‌السّلام نسبت به یک حکم را بیان می‌کند که قطعاً این حکم غیر مطلوب بوده چون با وجود مسئلۀ مرغوبٌ بها عند الناس درعین‌حال ما یک مورد سراغ نداریم که نسبت به مسئلۀ اربعینِ شخصی روایتی باشد، پس قطعاً مسئلۀ اربعین الآن سنت و بدعت خلاف شرعی است که در بین ما رائج است. اربعین فقط اختصاص به سیدالشهدا دارد و برای غیر سیدالشهدا همه بدعت است. طلب مغفرت می‌کنند خب ثلاثین بگیرند، ستّین بگیرند، صدم بگیرند، بیستم بگیرند، چرا اربعین می‌گیرند؟! این نحوه کیفیت استفادۀ نظر شارع را نسبت به تک‌تک احکام دانستن است که به آن شمّ الفقاهه می‌گویند که انسان احساس کند که امام علیه‌السّلام نسبت به یک حکم چه نظری دارد؛ این از لابلای این مسائل به‌دست آورده می‌شود.

اللهم صل علی محمد وآل محمد