جلسه ۳۱۵

اشکالی که به مرحوم آقا ضیاء وارد می‌شود این است که شما مسئلۀ فری اوداج را اول یقینی گرفتید و نسبت به فری اوداج شک نداشتید. در اینجا این مسئله مطرح است که فری اوداج بالوجدان ثابت است وقتی که بالوجدان ثابت است، اصل نافی قابلیت هم که نداشتیم بنابراین تذکیه در اینجا ثابت است؛ یک جزء آن بالوجدان است و یک جزء آن به‌واسطۀ عدم اصل است چون اصل نداریم. پس در اینجا تذکیه وجود دارد.

بعد فرمودید که حتی اگر شک در فری اوداج هم داشته باشیم با وجود مسئلۀ قابلیت، این فایده‌ای ندارد. اگر ما شک در فری اوداج داشته باشیم آن اصل عدم فری اوداج در اینجا ثابت است. در زمان حیات که فری اوداج در آنجا منتفی است و بعد از ذبح، شکّ در صحت فری اوداج موجب استصحاب عدم فری است و وقتی که استصحاب عدم فری شد، عدم تذکیه در اینجا ثابت است چطور شما می‌فرمایید که شک در فری اوداج در اینجا فایده‌ای ندارد؟! بحث ما بحثی است که شک روی شرائط غیر از قابلیت نیست. چون اگر شک روی شرائط غیر از قابلیت بخواهیم بکنیم که به فعل مذکّی در اینجا برمی‌گردد در اینجا مسئله شبهه پیدا می‌کند و اصل عدم در اینجا جاری می‌شود، چون استصحاب حال حیات را در اینجا می‌کنیم. مگر اینکه در اینجا شخصی بگوید که در استصحاب حال حیات، نفس حیات دخالت دارد که این مسئله محلّ تأمل است.

وقتی بر یک ذاتی یک جنبه‌ای عارض نشده باشد و وصفی که عبارت از فری اوداج است با شرائط عارض نشده باشد اگر شک بکنیم که این حیوان مطروح به‌واسطۀ ذابح مسلمان ذبح شده است یا به‌واسطۀ سَبُعی این حیوان الآن فری اوداج شده است، زمینه هم زمینه‌ای است که احتمال عقلائی در اینجا هست چرا استصحاب عدم فری اوداج در اینجا جاری نباشد؟! استصحاب جاری است پس شک در فری اوداج نمی‌تواند در اینجا مثمر نباشد.