جلسه ۳۲۰

چرا ما این حرف را در مورد این حیوان نمی‌زنیم؟! این حیوان در حال حیات غیر مذکّیٰ است، قبول داریم. شبهه شبهۀ حکمیه است، مثلاً حیوان متولّد مِن الشاة و الخنزیر که نمی‌دانیم یَلحَقُ بِالشاة أو یلحق بِالخنزیر، این حیوان متولّد از شاة و الخنزیر فی حال الحیات غیر مُذکّیٰ است وقتی که فری اوداج اربعه می‌شود، تبدّل موضوع می‌شود و حالا که تبدّل موضوع شد، این فری اوداج اربعه بِالوجدان و بِالعلم در خارج محقق است.

صحبت در این است که اینکه فری اوداج اربعه شده است، رکن اول که عدم قابلیت محل است باید در اینجا اثبات بشود چون فری اوداج در اینجا معلوم بالوجدان است و در این بحثی نیست. اگر بخواهیم حکم به حرمت کنیم باید عدم قابلیت محل در اینجا ثابت بشود و اصل مثبت عدم قابلیت محل در اینجا چه چیزی است؟ ما اصلی در اینجا نداریم. آن در زمان حیات غیر مذکّیٰ بود و الآن تبدّل موضوع است و در مورد شاة هم همین‌طور است. چرا ما در مورد شاة می‌گوییم که حلال است؟! چون مورد، مورد قابل است؛ فری اوداج و شرایط انجام شده است و این یک رکن از حلیت محقق است رکن دوم که قابلیت محل است، آن‌هم معلوم بالوجدان است پس در اینجا می‌شود حکم به حلیت شاة کرد.

در مانحن‌فیه که حیوان متولّد از حرام و حلال است، یک رکنش محقق است که آن رکن عبارت از شرایط خارجی و شرایط فری است، رکن دوم می‌ماند که آن رکن دوم عبارت از عدم قابلیت محل که عدم قابلیت محل در اینجا موجب حرمت است. شما چطور عدم قابلیت محل را ثابت می‌کنید؟! اصل نافی قابلیت محل یا مثبت عدم قابلیت محل نداریم. چرا؟! به‌جهت اینکه قابلیت و عدم قابلیت از صفات وجودی نیستند و حالت سابقه ندارند و وقتی حالت سابقه نداشتند پس اصل و استصحاب قابلیت محل در اینجا جاری نیست. استصحاب هم که در اینجا جاری نشد دیگر نوبت به اصالت عدم تذکیه در نمی‌رسد، در اینجا نوبت به اصل برائت شرعی می‌رسد.