جلسه ۳۲۲

بله! اگر در موردی روایتی دیدیم که در آن حکمی را بیان می‌کند و موضوعی را بیان می‌کند و روایت، روایت ضعیفی است ... مثلاً نسبت به ماء بئر یا نسبت به بعضی از انواع غذا و نسبت به بعضی از انواع چیزها یک روایت ضعیفی بنا بر ادلّۀ تسامح بیان شده است من‌باب‌مثال اگر در غذا هویج باشد که بپزد بهتر است از آن اجتناب شود، یا اگر در یک غذایی خرمایی پخته شود بهتر است که از غذا اجتناب شود و در این موضوع اشکال است یا اگر انگور و کشمشی در یک غذایی به حالت قلیان بیفتد، باید از این غذا اجتناب کرد و روایت هم روایت ضعیف است. خب چه اشکالی دارد؟! شارع در اینجا این موضوع را بیان کرده است و حکم را بیان نکرده است یعنی برای حکم موضوع جعل کرده است. موضوع عبارت از همان قلیان است. ما این را قلیان نمی‌دانیم، اما شارع إضافةً علی علمنا یکی از مصادیق را داخل در تحت یک موضوعی کرده است، خب چه اشکال دارد که ادلّۀ تسامح شامل نشود؟! ما بنا بر مبنای آقایان فقهاء رجائاً ـ به مبنای آقایان کار داریم ـ از این غذا اجتناب می‌کنیم، خب این‌هم شامل ادلّه است و هیچ تفاوتی ندارد. چه فرقی می‌کند که انسان رجائاً به‌خاطر عدم ارتکاب امر مکروه غذا را ترک کند یا به‌خاطر ارتکاب امری که مرضی مولاست، این عمل را انجام بدهد؟!

من‌باب‌مثال روایتی ضعیف آمده که اگر شخصی که از دنیا می‌رود نگه دارید و مرده‌ای را تا بیست و چهار ساعت دفن نکنید، ممکن است که او زنده شود و دوباره برگردد! ما می‌گوییم که نه، مگر شارع پزشک است؟! مگر طبیب است؟! این قلبش ایستاده است و الآن هیچ آثار حیاتی هم در همین [دستگاه‌های] کاردیوگرافی¹ و نوار مغزی و نوار قلبی و سایر معاینات پزشکی و طبابت پیدا نیست، شارع برای چه می‌گوید که این را بیست و چهار ساعت نگه دارید؟! نه‌خیر، بیخود می‌گوید ما دفن می‌کنیم زیرا وظیفۀ شارع بیان احکام است!