جلسه ۳۲۲

حادثه‌ای را که شارع بیان می‌کند با حادثه‌ای که یک مورّخ همان حادثه را بیان می‌کند، خیلی تفاوت دارد چون مورّخ از منظر و مرأیٰ خودش یک حادثه را تجزیه و تحلیل می‌کند ولی شارع آن حادثه را کَما هوَ هو بیان می‌کند.

غیر از این، ما این‌همه در روایات داریم که اینها قضایا و حوادث تاریخی را نقل کردند¹ یا موضوعات را بیان کردند؛ موضوعات در معاملات و موضوعات در عبادات، این موضوعات چیست؟ شارع در مقام بیان موضوع است، چه اشکال دارد که شارع موضوعی که مرتبت به یک مسئلۀ شرعی باشد بیان کند؟! مگر شارع روایاتی که در مقام بیان حفظ الصِّحة و سلامتی و عافیت بدن و روح است را بیان نمی‌کند؟! روایات طبّی [زیادی] از امام صادق و امام رضا علیهما‌السّلام و رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم داریم.²

من در یک جا دیدم که حدیث «المِعدةُ بَیتُ کلِّ داء وَ الحمیّة رَأسُ کلّ شَفاء»³ را به غیر از پیغمبر نسبت داده بودند و در آنجا نوشته بود که این کلام یکی از اطبّاء عرب است! نه، این کلام کلام رسول خدا است. وقتی که یک طبیب نصرانی خدمت امام رضا علیه‌السّلام آمد و گفت که آیا پیغمبر شما راجع به طب صحبت و کلامی دارد یا ندارد، حضرت فرمودند که بله، پیغمبر ما و جدّ ما راجع به طب و بهداشت فرموده است: «المِعدةُ بَیتُ کلِّ داء وَ الحمیّة رَأسُ کلّ شَفاء» و این طبیب مسلمان شد. گفت: «قد جَمَعَ کلَّ الطّبِ فی هذهِ الکَلِمة.»⁴ این عبارت عبارت پیغمبر است.

شارع آنچه که به صلاح دنیا و آخرت یک مسلمان است را بیان می‌کند

ائمه علیهم‌السّلام در مقام بیان این مسائل بودند و اینکه [می‌گویند که] وظیفۀ شارع فقط بیان احکام است نه‌خیر [این‌طور نیست]، وظیفۀ شارع بیان طب هم هست. چه کسی گفته است که [وظیفۀ شارع] فقط بیان احکام است؟! شارع آنچه که به صلاح دنیا و آخرت یک مسلمان است را بیان می‌کند، إمّا فی الأحکامِ الشَرعیة و إمّا فی الأحکامِ المُرتبطة بِالسَّلامَة وَ عافیَة الدّارَین. البته در خیلی از موارد هم شارع آن مورد را بیان نمی‌کند و اتکّال بر خود مردم می‌کند اما اینکه صرفاً شارع وظیفه‌اش این باشد که حکم را بیان کند و چیز دیگری را بیان نکند، ما یک هم‌چنین چیزی را نداریم.