جلسه ۳۳۴

جوابی که آقای خوئی در اینجا می‌دهند و خودشان را از این راحت می‌کنند، می‌گویند که مخالفت التزامیه در اصول اشکال ندارد اما در فروع اشکال دارد که انسان یا باید ملتزم به این باشد یا ملتزم به آن، الآن بحث ما بحث اصولی است و منافات ندارد که دو استصحاب داشته باشیم و هر دو استصحاب با همدیگر تعارض داشته باشند و موجب مخالفت التزامیه باشد که ما از یک طرف، نه حکم بکنیم بر اینکه این حیوان میته است و نه حکم بکنیم بر اینکه حیوان مذکّیٰ است. درحالی‌که ما خودمان در بالا گفتیم که شقّ ثالث ندارد. یعنی شارع حیوان را یا به میته یا به مذکّیٰ تقسیم کرده است و شما در اینجا باید به‌واسطۀ تعارض دو استصحاب قائل بشوید که شقّ ثالث دارد و آن اینکه راجع به این، نه حکم به میته بکنیم چون اصالت عدم میته جاری است، نه حکم به مذکّیٰ بکنیم چون اصالت عدم تذکیه جاری است. پس این یک حیوانی است که نه میته است و نه مذکّیٰ، پس این چیست؟! این مخالفت التزامیه است. ایشان می‌گویند که اشکال ندارد حالا شما یک حیوان را نه میته و نه مذکّیٰ فرض بکن، حالا کجای آسمان خراب می‌شود؟! خیلی خراب هم می‌شود! این‌طور هم نیست و قضیه به این راحتی نیست. إن‌شاء‌الله بقیه برای جلسۀ بعد باشد.

تلمیذ: آیا تقابل دو امر ایجابی است؟

استاد: نه، سلب و ایجاب است. البته اینها را من از همان تقریر مرحوم آقا نقل می‌کنم.

تلمیذ: پس تقابل عدم و ملکه است.

استاد: آن‌وقت هردو امر وجودی هستند؛ عدم و ملکه دو امر وجودی می‌شوند یا ضدان می‌شوند ولی خب در اینجا ایشان اول تقریر را بر همین اساس قرار دادند. اتفاقاً در بحثِ نظارتِ بر مبنای شیخ، به تعارض و تناقض با گفتۀ خود مرحوم آقای خوئی می‌رسیم که طبق تفسیری که خود ایشان میته را کردند با آن کیفیت تقریر مرحوم شیخ انصاری منافات پیدا می‌کند. حالا عرض می‌کنیم، درصورتی‌که موجب مخالفت عملیه نشود، چه اشکالی دارد؟!