جلسه ۳۳۵

جوابی که ایشان در اینجا می‌دهند می‌فرمایند که مسئله در اینجا صحیح نیست زیرا میته در لسان عرف عبارت از کُلُّ ما زُهِقَ روحُهُ وَ لَم یَکُن عَن سَبَبٍ موجبٍ لِلحِلّیة است. پس در جریان اصل عدم تذکیه آنچه را که ما می‌دانیم این است که این حیوان به تذکیۀ شرعی کشته نشده است. خب حالا آیا این اثبات می‌کند که زُهِقَ روحُهُ بِغیرِ سَبَبٍ؟! چون میته در لسان عرف ما ماتَ عن حَتف أنفه هست به این میته می‌گویند.

لذا در آیات قرآن هم اشاره به همین مسئله می‌کند ﴿وَٱلۡمُنۡخَنِقَةُ وَٱلۡمَوۡقُوذَةُ وَٱلۡمُتَرَدِّيَةُ﴾ تمام اینها مواردی است که فاعل در این مباشرت دارد و به این میته نمی‌گویند. میته را در مقابل اینها قرار داده است ﴿إِلَّا مَا ذَكَّيۡتُمۡ﴾ هم دلیلش این است. ﴿إِلَّا مَا ذَكَّيۡتُمۡ﴾ یعنی با میته تفاوت دارد. والاّ شارع داعی ندارد که حکم اینها را جدا ذکر کند، خب به همۀ اینها بگوید غیر مُذکّیٰ. اینکه شارع گفته: ﴿ٱلۡمَيۡتَةُ ... وَٱلۡمُنۡخَنِقَةُ وَٱلۡمَوۡقُوذَةُ وَٱلۡمُتَرَدِّيَةُ وَٱلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ﴾ تمام اینها حُرّمت، معنایش این است که آن متعلّق حرام در هرکدام از موارد با دیگری به‌واسطۀ اختلاف در اسباب زهاقِ روح متفاوت است. عنوان میته به‌واسطۀ موت حتف أنفه است، عنوان متردیّه به‌واسطۀ این است، عنوان منخنقه به‌واسطۀ خناق و حبس هوا و اینها است، به ﴿وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ﴾ میته نمی‌گویند، بلکه مقتول السَّبُع می‌گویند.

غیر مُذکّیٰ به‌واسطۀ اسباب و شرایط از غیر سبب شرعی به‌واسطۀ فاعل است؛ فاعل انسانی است که ذبح انجام شد منتها ذبح به‌واسطۀ شرایط اسلام انجام نشد پس به‌واسطۀ اختلاف در اسباب زهاق اختلاف در عناوین به‌وجود می‌آید و اختلاف در عناوین هرکدام حکم خاصّ به خودش را دارد. بنابراین با اصل عدم تذکیه اثبات موت حتف أنفه نمی‌شود در اینجا کرد. لعلّ اینکه در اینجا فاعل مباشرت داشته است. درحالی‌که شارع نجاست را مترتب بر میته کرده است و ما در اینجا نمی‌توانیم اثبات میته بکنیم.