جلسه ۳۵۹

تلمیذ: این قرآنی که در آن زمان داشتند با این قرآن تفاوت داشت؟ غیر از این ترتیب بود و آن مطالبی که مثلاً نسبت به شأن نزول و زمان نزول و مکان نزول و از حیث تعداد آیات غیر از این بود؟

استاد: نه‌خیر.

تلمیذ: هیچ تفاوتی نداشت؟

استاد: آن قرآن از این نظر تفاوت ندارد فقط از نظر ترتیب و اینها تفاوت هست.

تلمیذ: این چه تأثیری دارد؟

استاد: خیلی عجیب است! الآن یک آیه را بغل یک آیۀ دیگر بگذارید یک معنا را می‌فهمید و این یک نصف آیه یک جای دیگر در یک سورۀ دیگر رفته است.

تلمیذ: ترتیب خود آیات [عوض شده است]؟

استاد: بله، خیلی از آیات [این‌طور شده است].

تلمیذ: غیر از آنچه که علامه طباطبائی می‌فرمایند باز هم داریم؟

استاد: بله، [فقط] این نیست.

تلمیذ: مطلبی را یادم آمد خدمت شما بگویم، وقت درس هم هست ببخشید.

استاد: دیگر [بفرمایید].

تلمیذ: یک بار خدمت شما عرض کردم و شما فرمودید که این خیلی خوب است و مورد دقت قرار بگیرد؛ می‌خواستم اگر اشکال ندارد یک توضیحی نسبت به تاریخ جعل احکام شرعیه و ابلاغ احکام شرعیه بفرمایید.

استاد: این یک بحث دامنه‌داری است یعنی آسان نیست و احتیاج به صحبت و اینها دارد. ماحصل قضیه‌اش این است که یکی از مسائل خیلی مهم برای یک فقیه ـ نه فقیه اصطلاحی، فقیهی که به‌درد مردم بخورد یعنی بتواند مشکل از کار مردم باز کند ـ این است که احکام فقهی را از نقطه‌نظر تاریخ و موقعیت و شأنیت ادراک کند و وضعیت اینها از نظر زمان و مکان و خصوصیات افراد و آمادگی ضعف برای این احکام را بداند و این قضیه موجب می‌شود که به عبارت دیگر خود نفس کیفیت خود نزول احکام در وعاء خودش و در ظرف خودش برای انسان روشن بشود و انسان نسبت به احکام به یک دید واحد نگاه نکند و به خصوصیات نگاه نکند و برای هر کدام از ظرفیت‌ها یک حکم خاص به خودش را بداند.