جلسه ۳۸۱

اشکالی که نسبت به این مسئله دارند و اشکال هم اشکال صحیح است این است که در باب متزاحمین تزاحم در باب دو فرد است از یک حکم، نه در باب دو حکم است؛ دو حکم مختلف در اطراف علم اجمالی! در اینجا صحبت این است که خود ادله با یکدیگر تعارض دارند نه‌اینکه دلیل است منتها اتیان دو فرد متزاحم است. وجوب انقاذ غریق حکمٌ مِن المولا، این وجوب انقاذ غریق دو مصداق دارد و چون اتیان دو مصداق مقدور نیست و أحدهما مزاحم با دیگری است و باید أحدهمای بدلی را اتیان کرد. [اما] در اینجا خود ادله با یکدیگر تعارض دارند و وقتی که خودِ ادلۀ با یکدیگر تعارض داشتند انسان نمی‌تواند أحدهما را بگیرد و دیگری را رها کند لعلّ اینکه دیگری مورد امر باشد و این ترک کرده باشد. لعلّ اینکه آن موردِ امر مولا باشد! اینکه نمی‌داند! این دو دلیل واحدٌ یَدّلُ علی وجوبِ صلاة الجمعة و واحدٌ یدّلُ علی وجوب صلاة الظهر، کدام‌یک از این دو حکم در اینجا مورد نظر مولاست؟! در اینجا وجوب موافقت قطعیه حاکم است و جریان اصول عملیه در اینجا حاکم نیست.

اللهم صل علی محمد و آل محمد