جلسه ۳۸۲

بله، مثلاً می‌فرمودند که ما کسی را دعوت برای رفتن نمی‌کنیم اما اگر حاکم شرع به ما امر کرد که برو، می‌رویم. حتی ایشان می‌فرمودند که اگر من تکلیف احساس کنم، می‌روم در آنجا سیب‌زمینی پوست می‌کنم؛ این مقدار کار که از دست ما بر می‌آید! بارها می‌فرمودند که ما کسی را برای رفتن به جنگ امر نکردیم اما اگر یک زخمی و مجروحی روی زمین افتاد آن مجروح را بلند می‌کنیم و به مستشفیٰ می‌بریم و معالجه می‌کنیم. بارها این را می‌گفتند.

خب حالا کسانی که با این ظرفیت و با این موقعیت آشنایی پیدا کردند و وضعیت و موقعیت را فهمیدند یعنی این خصوصیت را متوجه شدند ... یک سال یادم هست که روز قدس با تأیید ادامه و استمرار حرب توأم شده بود یعنی کسانی که در روز قدس می‌باید شرکت کنند به‌عنوان روز تأیید ادامۀ جنگ هم مطرح بود که خیلی‌ها می‌ترسیدند و می‌گفتند که حتماً صدام تهران را بمباران می‌کند و ... خیلی وحشت و خوف و اینها واقع شده بود. صدام هم تهدید می‌کرد که اگر فردا جمعه بیرون بیایید من می‌زنم چون به‌خاطر تأیید جنگ هم بود. آن سال ایشان بیرون نرفتند و ما هم نرفتیم. یک نفر از رفقا از همدان تلفن می‌کند که حضرت آقا اجازه می‌فرمایند فردا برویم یا نرویم؟! مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ ناراحت شدند و گفتند که یعنی چه آقا این حرف‌ها را از طریق تلفن از ما سؤال می‌کنید؟! دیگر برای مرغ و خروس سراغ آدم نمی‌آیند! دیگر ما مطلب را بیان کردیم و خودتان باید بفهمید! خودتان باید مطلب را درک بکنید! دیگر برای هر جزئیات و بر هر مصداقی که نباید آمد تلفن کرد و زنگ زد و سؤال و اینها کرد!

الآن فرض بکنید که عین هم‌چنین موقعیتی است. در بسیاری از موارد اصلاً مولا مصداق را معیّن نمی‌کند بلکه فقط مطلب را به‌عنوان ابهام مطرح می‌کند، کلی می‌گوید و خود شخص از کلیات باید این مطلب را استفاده بکند. پس اینکه می‌گویند: قاعدۀ کلی که برعهدۀ مولاست که در مقام تکلیف مورد را مشخص بکند، نه یک هم‌چنین مسئله‌ای برعهدۀ مولا نیست. آنچه که برعهدۀ مولاست این است که میزان الزام یا عدم الزام را در موضوع ولو به‌نحو اجمال و مشترک بیان بکند. این فقط برعهدۀ مولاست. مولا این مقدار را باید بگوید که آیا این موضوع الزامی است یا الزامی نیست. اما حالا اینکه موضوع را هم خودش معیّن بکند که مقصود من از غناء این مورد خاص با این خصوصیت و با این کیفیت است، نه چنین چیزی برعهدۀ مولا نیست.