جلسه ۳۸۷

فقها ادلۀ حلّ را منافی با ادلۀ علم اجمالی دانستند، به دلیل اینکه در ادلۀ حلّ علم تفصیلی لحاظ شده است و علم تفصیلی با علم اجمالی منافات دارد بنابراین اگر شما بخواهید به مقتضای «حَتَّی تَعلَمُ أنّهُ حَرامٌ بِعَینِهِ» اخذ کنید پس در علم اجمالی باید قائل به تناول اطراف علم اجمالی باشید به جهت اینکه الآن در علم اجمالی إنائین است؛ هذا اناءٌ و هذا اناءٌ و أحدهما خمرٌ یعنی مشکوک الخمریه است، شبهۀ بدوی نیست بلکه شبهۀ مقرون به علم اجمالی است، خب الآن در مانحن‌فیه ادلۀ حلّ واردند یا وارد نیستند؟ ما می‌گوییم واردند.

علم تفصیلی در اینجا قائل است به اینکه این انائی که الآن در دست من است و اینکه در اینجاست محکوم الحلیه است و وقتی که هردوی اینها محکوم الحلیه شدند پس یَجوز تناولهما و وقتی یَجوز تناولهما، با علم اجمالی که محرّمُ التَّناول است تعارض پیدا می‌کند و در اینجا مجبورند که ادلۀ حلّ را اعراض کنند. در اینجا می‌گوییم که علم تفصیلی شامل مانحن‌فیه هم خواهد شد یعنی دو جور علم تفصیلی داریم؛ علم تفصیلی متحد حقیقی با معنون و علم تفصیلی متحد مجازی و انائی با معنون، بنابراین ادلۀ حلّ معارض با ادلۀ علم اجمالی نیستند.

تلمیذ: پس درنتیجه نظرات حضرت‌عالی با فقهاء یکی است؟

استاد: نتیجه یکی است، فعلاً یکی است.

تلمیذ: در اینجا که شما فرمودید که در شک بدوی علم اجمالی نیست، در این إنائین مشتبهین اگر یکی از اینها بریزد و یا شیشه بشکند و ازبین برود، خب نسبت به این چطور می‌شود؟ الآن در اینجا شرب این اشکال ندارد. در اینجا الآن می‌گوید که این شک، شک بدوی و اجمالی است.

استاد: حالا فرض می‌کنیم که الآن هردو هست و وقتی که هردو هست حکمی که الآن روی هردو می‌رود، ـ حالا در آن مورد هم می‌گوییم که چطور در آنجا می‌توان تصویر کرد ـ هر دوی اینها را کالإناء الواحد می‌کند.