جلسه ۳۹۳

ما در اینجا دو علم داریم و حالا راجع به این قضیه می‌خواستیم [بحث] کنیم اما من از باب اشاره [گفتم]. من‌باب‌مثال وجوب احتراز از خمر موجب احتراز از إنائین است. ما اصلاً بالنسبه به اباحه بحث می‌کنیم، فرض کنید که دوتا مال هستند، دوتا سیب و دوتا سیاره هستند که می‌دانیم قطعاً یکی از اینها برای ماست و یکی از اینها برای ما نیست و آن‌هم صاحبش اصلاً پیدا و مشخص نیست، مثلاً الآن یکی از این سیاره‌ها محرم التصرف است و به حسب شارع از تصرف بیرون می‌آید یعنی حالا به‌خاطر یک جهتی از جهات دابه‌ای هست، آیا حکم عرف بر این است که چون ما نمی‌توانیم در این سیاره تصرف کنیم می‌توانیم به سیارۀ دیگر برویم؟! نه، می‌گویند که باید به اختیار دولت بگذارید.

وقتی که در جایی یک حکم حرمت موجب علم اجمالی شده است، اگر این در دوران امر بین شیئین عن أحدهما مقطوع التصرف باشد، خود عرف حکم به تصرف دیگری می‌کند؟! کدام عرف یک هم‌چنین تصرفی می‌کند؟! فرض کنید الآن دو ماشین هستند و قطع داریم که یا این ماشین برای ماست یا آن برای ماست ولی این برای دیگری است، تصرف حرام است. وقتی که نمی‌دانید ماشین شما یا وسیلۀ نقلیۀ شما کدام است، آیا می‌توانید سوئیچ بیندازید؟! نمی‌توانید، ما همین را می‌گوییم. عرف چه می‌گوید؟! عرف می‌گوید که اگر دوتا ماشین مثل هم هستند و شما می‌دانید یکی از اینها برای غریبه است نه رفیق و آشنا که فرقی در تصرف نکند، وقتی که ماشین شما بین دوتا گم است و هردو عین همدیگر هستند؛ رنگ و صندلی مانند هم است و فرض کنید که نمره هم ندارد ولی شما می‌دانید که یکی از اینها برای شخص دیگری است، الآن یکی از این دو ماشین بنزین ندارد که راه برود آیا موجب می‌شود شما سوار دیگری بشوید؟! چه کسی یک هم‌چنین حرفی می‌زند؟ بنزین ندارد که راه برود. ما بحث عرف می‌کنیم، اگر از ناحیۀ دولت یکی از سیّارَتین را تصرف کنند، شما تصرف می‌کنید؟! ما فعلاً همین را می‌گوییم منتها آن از ناحیۀ ...