جلسه ۳۹۵

تلمیذ: مبنای خودتان.

استاد: نه، آن یک مطلب دیگر بود. ما می‌گوییم که علم اجمالی به إنائین تعلق گرفته است ولی به دو إنائی که تعلق گرفته، به کاسۀ آب تعلق گرفته یا به خمری که در آن هست؟!

تلمیذ: همین عنوان می‌شود.

استاد: نه، عنوان نمی‌شود. ما می‌گوییم که علم اجمالی تعلق به‌عنوان گرفته حالا چه این أحدهما بماند یا نماند آن عنوان به حال خودش باقی است. ما اصلاً بحث عنوان نمی‌کنیم اصلاً بحثمان را کنار بگذاریم. ما اصلاً می‌گوییم که حکم شارع تعلق به هذا الإنائین گرفته است اما این إنائی که خمر در آن است، نه آن إنائی که ظرف مسی است.

استاد: ببینید.

تلمیذ: دو مورد داریم یکی عنوان و یکی مصداق ..

استاد: احسنت! این موضوعیتی که الآن در خارج محقق شد این موضوعیت آیا با اهراق أحد الإنائین ازبین می‌رود یا نمی‌رود؟ استصحاب می‌گوید که ازبین نمی‌رود و دیگر کاری به ‌عنوان ندارد. الآن خمر خارجی در اینجا محقق است. إمّا هذا خمرٌ أو إمّا هذا خمرٌ اما چشم ما نمی‌تواند هردو را ببیند. اگر میکروسکوپ داشتیم می‌فهمیدیم این خمر است یا آن، حالا چون نداریم می‌دانیم إمّا هذا خمرٌ و إمّا هذا خمرٌ قسم می‌خوریم که در این اطاق خمر موجود است، این را می‌توانیم بگوییم. خب حالا که این‌طور است به این خمر خارجی حکم اجتناب آمده است. اجتناب چطور است؟! به اطراف. حالا یکی از این إنائین ازبین می‌رود، این إنائی که ازبین رفت آیا خمر ازبین رفت؟! ازبین نرفته است. پس شک در موضوع می‌کنیم مثل سابق، موضوع موجب بقاء علم اجمالی و اشتغال است.

لذا در اینجا به مرحوم آخوند و به شیخ هم ایراد وارد می‌شود. حتی بر مبنای خودشان که علم اجمالی تعلق بگیرد به عین خارج لا به‌عنوان در اینجا مقتضاء حکم، استصحاب است. این بحث دیگر تمام شد. دیگر ما نظرات مرحوم نائینی و مرحوم آقای خوئی را در اینجا ذکر نکردیم به‌خاطر اینکه آنها هم این را تقریر کرده‌اند و همین مبنای مرحوم آخوند در کلام مرحوم نائینی بود که تقریر مرحوم شیخ را می‌کند ولیکن مرحوم آقا ضیاء در این کلام به‌دنبال مرحوم نائینی رفته و در اینجا هم مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ نظر خاصی ندارند و از ایشان هم حاشیه‌ای نسبت به این قضیه ندیدم. صحبت تا اینجا تمام شد.