جلسه ۴۲۱

پس صلاة جمعه از صلاة جمعه بودن یَنقَلب إلی فعل مِن الأفعال میته از میته بودن یَنقَلب إلی شیئیةٍ مِن الشیئیّات. البته به این نحو تعبیر نکردند، ما داریم این تقریر را این‌طور بزک می‌کنیم که خالی از وجه نباشد. فرض کنید صومی که در آنجا بود این صوم از صومیت یَنقلب إلی الإمساک، حالا امساک چیست؟ امساک که حکم ندارد؛ شخصی دلش می‌خواهد امساک کند یا دلش می‌خواهد امساک نکند آن دیگر در تحت احکام عقلی می‌رود که آیا امساک برای او ضرر دارد یا امساک برای او ضرر ندارد. نه‌اینکه صوم یَنقلب إلی الحرمة بل الإمساک یعنی مکلف امساک کند مثل اینکه الآن ماه رمضان نیست و کسی دلش می‌خواهد هیچ چیزی هم نخورد، روزه هم نیست فقط دلش می‌خواهد هیچ چیزی نخورد، به این روزه نمی‌گویند. این امساک از شرب و اکل خودش فی‌حدّنفسه موضوعی از موضوعات است و یَتَعلق علیه حکمٌ ثانوی یعنی به یک حکم ثانوی برمی‌گردد امساک اگر برای او مضر است حرام می‌شود.

شخصی مریض است و گفتند که باید آب بخوری و اگر نخوری کلیه‌ات سنگ می‌آورد حالا در روز عید قربان این آب نمی‌خورد و می‌گوید که من می‌خواهم این روز را آب نخورم، این آب نخوردن حرام می‌شود. پس این با آن مورد اول دوتا است؛ در مورد دوم اصلاً حکمی نیست یعنی بر این عنوان حکمی وجود ندارد و این عنوان در تحت احکام عقلیه می‌رود و عقل راجع به این عنوان حکم به الزام می‌کند؟! حکم به عدم الزام می‌کند؟! در قول اول اصلاً حکم به حکم ثانوی انقلاب پیدا می‌کند یعنی شارع واقعاً دو موضوع دارد؛ یک موضوع در حال اختیار دارد که یَتَرتب علیه الحرمة یک موضوع در حال اضطرار که یَتَعلق علیه الوجوب خمر دو عنوان دارد؛ عنوان اِفساد و عنوان اصلاح و احیاء؛ به‌عنوان افساد یَتعلق علیه الحرمة و به‌عنوان احیاء یَتعلق علیه الوجوب. ولی در این تقریر دوم یک عنوان ما بیشتر نداریم؛ خمر در وقتی حرام است که عنوان افساد داشته باشد و وقتی عنوان افساد نداشت دیگر این خمر نیست بلکه این مایع است و مایع می‌شود و مایع هم حلال است. میته در وقتی حرمت دارد که عنوان میته بودن در آن هست. الآن در این عنوان لحمٌ مِن اللحوم دیگر آن عنوان میته و غیر مذکّیٰ در اینجا نیست فقط یک عنوان شیئیت است؛ لحمی از لحوم است.