جلسه ۴۳۰

بنابراین وقتی این‌طور شد دیگر تقدم و تأخّر اضطرار چه دخلی می‌تواند داشته باشد؟! چه دخلی در این قضیه می‌تواند داشته باشد؟! یعنی چه اضطرار قبل باشد و چه بعد باشد، من كه بعد علم اجمالی پیدا می‌كنم بر اینكه این ماء یا آن خمر است به‌مجرد علم اجمالی تنجّز تكلیف و فعلیت برای این مسئله می‌آید. البته این تتمه دارد حالا تا بعد به اشكال مرحوم آخوند بپردازیم.

تلمیذ: نسبت به قضاء صلوات دو امر هست؛ یکی اینکه قضا بر آن امر اولی اتیان بشود دوم اینکه قضاء امر ثانی دارد من‌باب‌مثال آیا قضاء صوم برای زن‌ها امر ثانی دارد؟! اگر این‌طور است امر اوّلی اصلاً موضوع برای تکالیف و احکام نیست پس منجّزیت ندارد.

استاد: اصلاً قضاء معنا ندارد قضا به معنای جبران است تا وقتی شما مكلف نباشید چه چیز را می‌خواهید جبران كنید؟ استیناف که جبران نیست! شما در اول ماه رمضان صوم ماه رمضان را قضاء می‌كنید یا استیناف می‌كنید؟! استیناف می‌كنید چون زن حائض هم چند روز اول ماه رمضان عذر دارد اصلاً مأمور ندارد شارع جدای از این مسئله بعد از ماه رمضان می‌گوید که چند روز صوم را استیناف بكن درصورتی‌که امر به قضا شده پس معلوم است تنجّز به همان امر اوّلی بود ولی فعلیت نداشته است.

اللهم صل علی محمد و آل محمد