جلسه ۴۳۵

رفع و وضع احكام تكلیفیه و وضعیه، به عهدۀ شارع

نجس عبارت از موضوع شرعی است نه موضوع عرفی؛ موضوع شرعی كه امر رفع و وضعش به ید شارع است چه کسی آمده خمر را نجس كرده است؟! آدم ابوالبشر از وقتی به ‌دنیا آمد خمر نجس بود یا خدا گفته نجس است؟! چه كسی دم را نجس و قذر قرار داده است؟ حكم شارع است یعنی شارع در اینجا از باب احكام وضعیه [گفته حرام است] همان‌طوری‌كه شارع رفع و وضع احكام تكلیفیه به عهدۀ اوست رفع و وضع احكام وضعیه هم به عهدۀ شارع است والاّ لولا الشرع کسی از دم احتراز نمی‌كند حالا فرض كنید از نجاساتی كه متعارف است آن‌هم به‌خاطر كیفیت قذارت و ریح و امثال‌ذلك ممكن است انسان یك حالت اشمئزازی نسبت به آنها پیدا كند ولی نسبت به دَم چرا؟ یا نسبت به خمر چرا؟ چه دلیلی دارد كه عقلاء نسبت به خمر اشمئزاز پیدا كنند؟! بلكه خیلی هم آن را یك چیز طاهر و مطهر می‌دانند یعنی از نظر ظاهر ممكن است خودش به‌خاطر جنبۀ الكلی داشتن رافع قذارت هم باشد!

نجاست، یك حكم وضعی از ناحیۀ شارع

الآن الكل صرف‌نظر از حكم شارع نزد عقلاء اجتماعی چه حكمی دارد و چه قذارتی دارد؟! تازه رفع میكروب هم می‌كند! بوی آن‌هم خیلی بوی چیزی نیست كه بخواهد موجب اشمئزاز بشود! اگر خوب نبود كه آن را شرب نمی‌كردند پس معلوم است كه این خمر اتفاقاً خیلی مرغوبٌ‌ إلیه است یا مرغوبٌ‌ فیه است! جنبۀ نجاستش یك حكم وضعی است كه از ناحیۀ شارع آمده است و لولا حكم شارع عقلاء حكم به نجاست خمر نمی‌كنند یا حكم به نجاست دم نمی‌كنند یعنی آن حالت اشمئزاز و نفور فطری بر خمر یا بر دم مترتب نمی‌شود گرچه ممكن است بر غائط و اینها مترتب بشود ولی بر اینها مترتب نمی‌شود تازه مرغوبٌ فیه هم هستند. خب رفع و وضع این نجاست یعنی عنوان نجس به ید شارع هست حالا چه برسد به حرمتش، حرمتش كه قطعاً به ید شارع هست.