معنای ارتداد و ذکر بعضی از آیات و روایات در این باب

حالا روایاتی که مربوط به این مطلب هستند، در بحث ابواب مرتد، جلد هجده وسائل ـ مسائل دیگر مربوط به نجاسات، کافر، میراث و امثال‌ذلک است و فعلاً لازم نیست ـ و روایاتی را که در مستدرک مربوط به مرتد هستند رفقا مطالعه کنند. همین‌طور احکامی که مربوط به غلات هستند، احکامی که مربوط به قدریّه هستند و احکامی که مربوط به قائلین به جبر و تفویض هستند ـ خلاصه اینها بسیار مسائل مشکلی هستند! ـ یا حکم کسی که مثلاً پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم را شتم می‌کند. تمام اینها را از صفحۀ 544 تا570 ـ طبق این کتابی که در دست ما است ـ مطالعه کنند. اگر مطالعه کنند خیلی خوب است چون ما فقط آنچه مورد نظرمان هست در جلسۀ آینده می‌گوییم و همه را نمی‌خوانیم.

تلمیذ: آیا انکار امامت مثل انکار نبوت موجب ارتداد می‌شود؟

استاد: فرقی نمی‌کند.

تلمیذ: چون بعضی‌ها قائل‌اند که انکار امامت موجب ارتداد نیست چون امامت ضروری نیست و بلکه نظری است.

استاد: برگشت تمام اینها به این است که آیا شخص، امامت را از اصول دین می‌داند یا از فروعات می‌داند. آیا جزء ضروری است؟ آیا از ضروریاتی که لا یُنکرُه اَحدٌ من المسلمین است یا نه؟! اینکه برگشت انکار اصلاً به انکار دین است، می‌گوید: «اصلاً من دین را قبول ندارم، دینی را که در آن دین این مسئله باشد قبول ندارم!»

تلمیذ: روایاتی که در مورد انکار ولایت و امامت داریم چنان سفت و محکم هستند که همه برگشت را به توحید زده‌اند، دراین‌صورت می‌توانیم بگوییم که از نظر روایات مثل ضروریات است اما طبق اختلافی که بین امّت مسلمان هست در این مسئله می‌گوییم که از ضروریات نیست بلکه از نظریات است و یک‌عده نتوانستند به آن برسند.

استاد: انکار دین، انکار مذهب است. لذا کسی حکم به کفر اهل سنت نمی‌دهد.

تلمیذ: حجّت برای اهل سنت تمام نشده است ولی شیعه چطور؟!