
عبارات مختلف فقهاء در باب انکار ضروری (1)
بررسی نقش علم و شبهه در تحقق ارتداد
بحث درباره شرایط تحقق کفر و ارتداد ناشی از انکار احکام ضروری دین است و اینکه آیا نفسِ انکارِ ضروری بهطور مطلق موجب کفر میشود یا استلزام آن به انکار نبوت و رسالت شرط است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با تبیین آراء فقهی، نقش علم و عناد منکر را در این زمینه بررسی میکنند و توضیح میدهند که اگر انکار از روی شبهه یا جهل باشد، حکم ارتداد ثابت نمیشود. در ادامه، مباحثی پیرامون تلازم میان انکار منکر و انکار نبوت، و همچنین تحلیل استدلالهای فقهی مطرح در کلمات صاحب جواهر ارائه میشود و در پایان، به برخی نکات تاریخی و اعتقادی مرتبط با این مباحث پاسخ داده میشود.
عبارات مختلف فقهاء در باب انکار ضروری (1)
توضیحات:
بحث درباره شرایط تحقق کفر و ارتداد ناشی از انکار احکام ضروری دین است و اینکه آیا نفسِ انکارِ ضروری بهطور مطلق موجب کفر میشود یا استلزام آن به انکار نبوت و رسالت شرط است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با تبیین آراء فقهی، نقش علم و عناد منکر را در این زمینه بررسی میکنند و توضیح میدهند که اگر انکار از روی شبهه یا جهل باشد، حکم ارتداد ثابت نمیشود. در ادامه، مباحثی پیرامون تلازم میان انکار منکر و انکار نبوت، و همچنین تحلیل استدلالهای فقهی مطرح در کلمات صاحب جواهر ارائه میشود و در پایان، به برخی نکات تاریخی و اعتقادی مرتبط با این مباحث پاسخ داده میشود.
عبارات مختلف فقهاء در باب انکار ضروری (1)
9تلمیذ: شاید اصحاب بنیهاشم را هم نوشتهاند؟
استاد: نه، نه، نه.
تلمیذ: بدون بنیهاشم صد و بیست نفر بودند؟!
استاد: نه با بنیهاشم.
تلمیذ: بنیهاشم هجده نفر بودند.
استاد: بله.
تلمیذ: در روایات هشتاد نفر یا صد نفر به بالا هم داریم.
استاد: میدانم ولی قول قوی این است. بله، حتی بیش از صد نفر هم دیدهام ولی اسامی آنها را ندیدهام که ذکر کنند.
تلمیذ: در طهران که منبر میرفتم، بعد از اتمام مجلس قضیهای از من سؤال کردند، یکی گفت:
حاج آقا، ما در هیئتمان یک روحانی باسوادی منبر میرفت، وارد هم بود، میگفت: «اینطور نیست که امام حسین علیهالسلام آب نداشتند، از روز هفتم به بعد چند بار آب گرفتند و چاه زدند. یک دفعه حضرت عباس علیهالسلام را فرستادند تا اینکه آب آوردند.» با آب استحمام کردند و نظافت کردند ولی چرا برای علی اصغر علیه السلام آب نگه نداشتند؟! درحالیکه میدیدند او در معرض هلاک شدن است! چرا امام حسین این کار را کرد؟! گفت که یا آخوند دروغ میگوید یا اینکه امام حسین اشتباه میکند! امام حسین که اشتباه نمیکند، پس این آخوند دروغ میگوید! ولی من میدانم که باسواد است.
چطور باید جواب این شخص را داد؟
استاد: آب تمام میشود دیگر.
تلمیذ: میدانم. آیا واجب است که مثلاً استحمام کنند یا ازالۀ شعر کنند؟!
استاد: حالا نگه داشتند و بعداً تمام شده یا اینکه یک نفر خورده یا ریخته است! حالا آیا شما در کربلا بودهاید تا اینکه ببینید در خیمهها چه میگذشت؟! این حرفها چیست؟!
تلمیذ: اینطور حل میشود یا اینکه میتوانیم بگوییم که چون امام حسین در شدت مقام عبودیت است و میخواهد مشیت حق در اینجا متمشی شود حتی میخواهد حضرت علی اصغر هم به حالت عطش از دنیا برود و شهید شود لذا زمینۀ تمام اینها را برای نزول این مشیت آماده میکند.
استاد: بخواهد آماده کند یا نکند، آن انجام میشود، نیازی به زمینه نیست تا اینکه امام حسین آماده کند. ممکن است امام حسین یک کاسه آب هم بگذارد و آن دوتا بهدنبال هم بدوند و بزنند و بریزند، صحبت این است که اگر تمام این جریانات براساس اراده و مشیت امام است تا اینکه انجام شود، آن دیگر اصلاً مشکلی نیست. اگر هم صحبت این است که برحسب عادی و مسائل طبیعی چطور محقق است، تحققش این است که برفرض آب هم نگه داشتهاند اما بچهها خیلی تشنه بودند، آب را خوردند. دلیل نیست که حالا تانکر چهارده تنی آنجا گذاشته باشند! یک مشک یا اینکه یک ظرف آب گذاشتند. از شب عاشورا به بعد هم دیگر نتوانستند آب بیاورند.
