لزوم تأمین جهات وصول به کمال برای افراد در حکومت اسلام

تلمیذ: آن که حکومت اسلام نبوده است.

استاد: می‌دانم.

تلمیذ: امام هم نمی‌تواند جلوگیری کند.

استاد: امام که نگفت اغتیالش کنید، مخفیانه ترورش کنید! این را هم که نمی‌گوید حتی حضرت می‌فرماید که با اینها بحث کنید.

نحوۀ برخورد امیرالمؤمنین علیه‌السّلام با افرادی که به کارهای ایشان اشکال می‌کردند

در زمان امیرالمؤمنین علیه‌السّلام به مسجد کوفه می‌آمدند و شروع به اعتراض نسبت به کارهای امیرالمؤمنین می‌کردند که این کار تو اشتباه بود!¹ این اعتراض به حاکم مسلمین است. الآن اگر شخصی به حاکم مسلمین اعتراض کند چه‌کارش می‌کنند؟! با سنگ می‌زنند شیشه‌های [خانه و ماشینش] را خرد می‌کنند! نابودش می‌کنند! آنجا بلند می‌شدند و می‌گفتند که یا علی! تو اشتباه کردی که این کار را کردی! امیرالمؤمنین هم بالأخره می‌گفت که یا کردم یا نکردم، من حاکم مسلمین هستم و... ، یا جوابش را به این دلیل و به آن دلیل می‌داد. ما می‌بینیم مخالفت‌هایی که در حکومت امیرالمؤمنین با حضرت می‌شد، برخوردشان به این نحو نبود. با وجود اینکه حکومت دست حضرت بود و چه‌بسا ممکن بود این حرف‌ها عده‌ای را هم به‌دنبال خودش جمع کند ولی در یک حکومت اسلامی ترسی وجود ندارد که مثلاً آدم بترسد و ... ، حتی جلوی این مطالب را گرفتن، مسئله را بدتر می‌کند و از پایه خراب می‌کند. یعنی تا یک نقطۀ ضعف و چیزی وجود نداشته نباشد که نمی‌شود ... ! چرا انسان با ضرب و شتم برخورد داشته باشد؟! در زمان امام صادق علیه‌السّلام این‌همه مکاتب بودند و صحبت می‌کردند، حضرت آنها را رد می‌کرد، آنها حضرت را رد می‌کردند، ابن أبی‌العوجاء در جلوی جمعیت با حضرت مباحثه می‌کرد، دربارۀ بی‌دینی و الحاد بحث می‌کرد.² در زمان مأمون خلیفۀ عباسی این‌همه ملل مختلف را جمع می‌کرد تا اینکه با حضرت در مسائل مختلفه بحث کنند و حضرت را محکوم کنند و حضرت هیچ‌وقت نفرمودند که اینها نصاریٰ هستند و من با اینها بحث نمی‌کنم³ بلکه صحبت می‌کرد.