
استطاعت حج در روایات به چه معناست؟
نقش توان مالی، سلامت بدن و امنیت راه
استطاعت حج در این بحث با رجوع به روایات و معنای توانایی انجام سفر بررسی میشود. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی نخست بر فهم تعبیرهای امامان در فضای خود روایات تأکید میکند و نشان میدهد که برداشتهای رایج نباید جای بیان نصوص را بگیرد. سپس با حکایت فردی که پیش از ماه شوال دارایی خود را بخشیده است، تفاوت زمان تحقق وجوب با زمان حرکت برای حج روشن میشود. بحث از حفظ استطاعت به پرسش درباره تحصیل آن و قبول مالی میرسد که بدون شرط حج پیشنهاد شده است. در ادامه، روایات توان مالی و سلامت بدن در کنار روایاتی قرار میگیرند که امنیت راه را نیز ذکر کردهاند؛ جمع میان این بیانها به ادامه بحث واگذار میشود. در پایان، سلامت لازم به معنای توان انجام اعمال توضیح داده میشود، نه نداشتن هر بیماری، و پرسش از انجام حج با کمک داوطلبانه دیگران مطرح میشود.
استطاعت حج در روایات به چه معناست؟
توضیحات:
استطاعت حج در این بحث با رجوع به روایات و معنای توانایی انجام سفر بررسی میشود. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی نخست بر فهم تعبیرهای امامان در فضای خود روایات تأکید میکند و نشان میدهد که برداشتهای رایج نباید جای بیان نصوص را بگیرد. سپس با حکایت فردی که پیش از ماه شوال دارایی خود را بخشیده است، تفاوت زمان تحقق وجوب با زمان حرکت برای حج روشن میشود. بحث از حفظ استطاعت به پرسش درباره تحصیل آن و قبول مالی میرسد که بدون شرط حج پیشنهاد شده است. در ادامه، روایات توان مالی و سلامت بدن در کنار روایاتی قرار میگیرند که امنیت راه را نیز ذکر کردهاند؛ جمع میان این بیانها به ادامه بحث واگذار میشود. در پایان، سلامت لازم به معنای توان انجام اعمال توضیح داده میشود، نه نداشتن هر بیماری، و پرسش از انجام حج با کمک داوطلبانه دیگران مطرح میشود.
جلسه ۵
7روایت سوم روایت الْعَيَّاشِيُّ فِي تَفْسِيرِهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَيَابَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَه عليه السلام فِي قَوْلِهِ وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً حضرت میفرمایند: «مَنْ كَانَ صَحِيحاً فِي بَدَنِهِ مُخَلًّى سَرْبُهُ لَهُ زَادٌ وَ رَاحِلَةٌ فَهُوَ مُسْتَطِيعٌ لِلْحَجِّ »1 که عبارت از همان روایت توحید است، منتهی عیاشی نقل کرده. روايت تخليه سرب تا آنجایی که من بررسی کرده بودم شاید یک روایت دیگر به اصطلاح بیشتر نباشد حدود 3،4 روایت بیشتر ما راجع به تخلیه سرب نداریم گرچه خب روایت همه صحیح است و مسأله این است که آن روایتهای دیگر این مسأله تخلیه سرب را ندارد و فقط مطلب به همان و زاد، صحت در بدن و زاد و راحله بر میگردد خب اینها را که ما انشاء اللَه باید بیائیم اینها را به اصطلاح در کنار هم قرار بدهیم ببینیم که درمسأله تخلیه سرب چه باید بکنیم چون مسأله صحت در بدن خب این قضیه اش روشن است، خیلی نیاز به توضیح و بحث کردن ندارد این بالاخره مشخص و خیلی طبیعی است که شخص مریض قادر برای حج نیست و صريح ادله حج اين است كه بايد صحت داشته باشد و باید بدانیم منظور از صحت در بدن، این نیست که حتی سردرد هم نداشته باشد، دندان درد هم نداشته باشد، چون دندان درد هم بالاخره مریض است بر آن صدق میکند یا چون ناخنش هم درد میکند این هم صحت در بدن ندارد حضرت فرمودند: «الصحة فی البدن» دیگر یعنی از نوک سر تا آن ناخن شصتش هیچگونه آثاری از الم و تألم و اينها نداشته باشد، منظور از صحت در بدن این است که حالت او حالتی باشد که بتواند حج را انجام بدهد حالا فرض کنید زخم معده دارد، خب داشته باشد سردرد دارد خب داشته باشد سینهاش درد میکند، خب داشته باشد اینها اشکال ندارد، دستش مجروح باشد، بیماریهای پوستی داشته باشد...
- 3- وسایل الشیعه ج 11 ص 36
