افتراق بین تلبیه و نیّت احرام (2)

تعریف روایت اصل در استنباط

این روایت اصل می‌شود؛ یعنی روایتی که امام علیه السلام مواضع را صریحاً در آن با جزئیات ذکر می‌کنند. این روایت صحیح السند است و حضرت می‌فرمایند که هر دو برای شما مقدور است؛ هم تلبیۀ مقارن با نیّت احرام و هم تلبیۀ مفارق با نیّت احرام و الفضل مع الثانی. این روایت اصل در استنباط می‌شود.

روایت دیگری در اینجا وجود دارد:

محمد بن یعقوب، عن عبدالله بن سِنان أنهُ سأل أباعبدالله علیه السلام: هل یجوزُ لِلمُتمتِّعِ بِالعُمرةِ إلی الحج أن یظهِرَ التَّلبیةَ فی مسجدِ الشجرة؟ فقال: «نَعَم، إنما لَبَّی النبی صلّی ‌الله ‌علیه‌ و آله ‌و سلّم فی الْبَیداء لِأنَّ الناسَ لم یعرِفوا التَّلبِیةَ فَأحبَّ أن یعلِّمَهم كیف التلبیةُ».¹

جواز تلبیه گفتن در مسجد شجره و افضلیت آن در بیداء

روایت از محمد بن یعقوب از عبدالله بن سنان می‌باشد که صحیح است. حضرت می‌فرماید: «بله! جایز است». در جواز آن شک نداریم.

من‌باب‌مثال مسجد شجره در جای خاصی بوده است که همۀ مردم نمی‌توانستند در آنجا جمع شوند، یعنی از نظر پستی و بلندی و رسیدن صدا به دیگران برابر نبوده است، البته الآن هم همین‌طور است؛ لذا حضرت می‌خواستند به بیداء بروند که مسطح بوده و همه حضرت را می‌دیدند و صدای حضرت را می‌شنیدند، آن‌وقت به آنها تلبیه را بگویند.

دقت کنید حضرت در اینجا هم می‌فرمایند که می‌شود در مسجد شجره تلبیه گفت ولکن پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم مردم را به بیداء بردند. صحبت در این است اگر بین تلبیه و نیّت احرام افتراق جایز نباشد، علت تعلیم دادن پیغمبر چیست؟! می‌توانستند در مسجد مدینه تعلیم ‌دهند، پیغمبر که کار حرام انجام نمی‌دهد! پیغمبر که امر خلاف انجام نمی‌دهد! پس معلوم است که می‌شود این کار را انجام داد و جایز است؛ لذا این عمل را به‌عنوان تعلیم هم برای مردم قرار داده است که در بیداء باشد، حضرت به‌خاطر تعلیم، امر خلاف انجام نمی‌دهد چون اگر امر خلاف باشد، احرام او باطل است، پس معلوم می‌شود که می‌توان تلبیه را در خارج از مسجد هم انجام داد.