ادلّۀ بساطت احرام (1)

استاد: بله! در روایات هم داریم که باید پدر و مادر در اوامر الزامیه نسبت به آنها کوتاهی نکنند ولی در عین حال یک مطلب در خانوادۀ امام هم متفاوت است؛ یعنی بچه‌های امام نسبت به درک یک مسئله متفاوت هستند. یک پسر امام، موسی بن جعفر علیهماالسّلام می‌شود، یک پسر امام، اسماعیل می‌شود و یک پسر امام هم عبدالله افطح می‌شود؛ این‌طور نیست که همه یک فهم، تفکر و تعلّق دینی داشته باشند. ما حتی در فرزندان امام هم این اختلاف را می‌بینیم، درحالی‌که تربیت یکی است، فضا هم یک فضا است، چیزی که این فرزند از امام می‌بیند، فرزند دیگر هم می‌بیند ولی اینها متفاوت هستند.

ما خودمان در زمانی که خدمت مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ بودیم، هر کدام از ما در منزل یک برداشت داشت و همان برداشت بوده که بعداً مسئله‌ساز شد. مرحوم پدر ما مطلبی را می‌فرمودند، من به یک نحو برداشت می‌کردم و افراد دیگر به‌نحو دیگری برداشت می‌کردند و براساس آن برداشت هم ترتیب اثر می‌دادیم؛ یعنی دو برداشت در مقابل یکدیگر که صد و هشتاد درجه در قبال هم واقع می‌شد، درحالی‌که از یک پدر و مادر هستیم.

افراد در این مسئله متفاوت هستند و همه به یک قسم نیستند، نفسانیات و خصوصیات نفسانی، البته نه به معنای بد بلکه به معنای آثار خصوصیات و شاکلۀ فردی هر شخص نسبت به تلقّی مطالب و باورش نسبت به مسائل، خیلی تفاوت دارد؛ یعنی تفاوت فاحشی دارد. تکلیف هم براساس همین مسئله و میزان باوری که آن فرد دارد، می‌آید؛ یعنی در یک سطح نیست.

لذا امام در آنجا می‌فرماید که ما بچه‌های خود را امر می‌کنیم، این مطلب به این معنا نیست که بچه‌های ما بهتر می‌فهمند بلکه به این معنا است که اهتمام ما نسبت به این مسئله بیشتر از شما است، در واقع ما فشار بیشتری می‌آوریم و التزام بیشتری را در اینجا رعایت می‌کنیم که آن التزام مِنةً علیکم از شما برداشته شده است؛ لذا شما فُرجه‌ای به بچه‌های دیگر بدهید و اجازه دهید مقداری راحت‌تر باشند ولی ما زودتر شروع می‌کنیم چون اهتمام ما بیشتر است. طبعاً بیت امام است و تحفّظ بر این مسئله بیشتر است.