ادلّۀ بساطت احرام (1)

تعریف سنّ تمییز

من دیده‌ام که شخصی بچۀ ده‌ساله داشت و می‌گفت: «بچۀ ده‌ساله که تمییز نیست چون برای دوتا نان قندی بر سر هم می‌زنند!» نه! سنّ تمییز این نیست که بچه پشت میز دادگاه بنشیند و قضاوت کند! بلکه منظور این است که بعداً بتواند عکس‌هایی که در ذهنش برمی‌دارد را تجزیه و تحلیل کند و بگوید که آن منظورش چه بود و این منظورش چه بود والاّ ما نگفته‌ایم که بچۀ ده‌ساله که در سنّ تمییز است، کتاب شفا درس دهد!

لزوم رعایت حجاب در سنّ تمییز و رعایت آداب در سن کمتر از تمییز

مسئله این است. آن‌وقت باید این نکته را رعایت کرد که وقتی بچه به سنّ تمییز می‌رسد، باید حجاب را رعایت کند ولی برای کمتر از سنّ تمییز نباید همۀ این آداب را کنار گذاشت بلکه باید ملاحظه کرد که اگر در خاطر بچه می‌ماند و بعداً آنها را به یاد می‌آورد، نسبت به آنها اجتناب شود. اینها مسائلی هستند که امروزه رعایت نمی‌شود. الآن برادرهای ما قضایایی که در سن چهارسالگی برایشان اتفاق افتاده بود را شاید خیلی به یاد ندارند اما بنده قضایایی که در یک سال و هشت ماهگی برای من اتفاق افتاده بود را در ذهن دارم، یک سال و هشت ماه! یعنی وقتی که از والده‌ام از فلان مجلس عروسی سؤال می‌کنم، می‌گویند که تو از کجا می‌دانی؟! قشنگ به یاد دارم! می‌گویند که تو یک سال و هشت ماه داشتی! التفات می‌کنید؟! اصلاً کسی به فکرش می‌آید که این بچه عکس برمی‌دارد؟! البته ما بعداً تجزیه و تحلیل نکرده‌ایم! بلکه از اول آنها را حذف کرده‌ایم. در این مسائل افراد خودشان را نشان می‌دهند که با همدیگر فرق می‌کنند.

تلمیذ: آیا آیۀ ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡرَبُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنتُمۡ سُكَٰرَىٰ حَتَّىٰ تَعۡلَمُواْ مَا تَقُولُونَ﴾¹ به جهت خبث باطن است؟ یا جهت عدم ادراک و شعور در اینجا لحاظ شده است مثل بچه‌ای که ادراک و شعور ندارد و لذا نماز ندارد.