ادلّۀ بساطت احرام (1)

حالا بفرمایید که اگر تکلیفِ مترتّب بر نماز، بلوغ باشد، امام هنوز بالغ نشده است، امام زمان علیه السلام ده سال مانده که بالغ شود و به سن پانزده سالگی برسد، آیا حضرت در این مدت نماز نمی‌خواند؟! یا نماز را تعبّدی، یعنی مثل تکالیف تمرینی و دست‌گرمی و امثال‌ذلک می‌خواند؟! آیا امام این است؟! یعنی ما باید این حرف را نسبت به امام بگوییم؟!

ترتّب تکلیف به میزان فهم و عقل

یا اینکه تکلیف به فهم و عقل مترتّب است؛ یعنی همین نمازی که سایر افراد باید در سن پانزده سالگی بخوانند، اگر بچه‌ای در سن ده سالگی از نقطه‌نظر فهم و تشخیص تکلیف، به همان رشد و حدّی رسید که یک انسان پانزده‌ساله می‌رسد، آن موقع بر او واجب است که نماز بخواند، خدا می‌گوید که تو چرا به بقیه نگاه می‌کنی؟! آیا سن تکلیف ملاک است یا اینکه سن تکلیف و رشد هر کدام به‌عنوان جزء‌العلة در تحقق موضوع دخیل می‌باشند، یعنی هم سن تکلیف که خمسة عشر سنوات باشد و هم آن فهم باید به این کیفیت باشد، اگر این‌طور باشد، بنابراین امام علیه السلام جزء‌العلة را که در تحقق موضوع تکلیف دخالت دارد، یعنی سن تکلیف را فاقد است و آن جزء دیگر را که فهم و ادراک مقام تکلیف است، به‌نحو اتمّ واجد است؛ لذا هنوز تکلیف به امام نرسیده است، بنابراین نمازهایی که امام می‌خواند، جنبۀ استحبابی دارد! این کلام واضح البطلان است!

ما می‌گوییم مگر می‌شود که امام علیه السلام نماز نخواند! چه کسی گفته است که امامت مساوی با نماز خواندن است؟! مگر امامت مساوی با حج رفتن و روزه گرفتن است؟! امامت برای خودش شأنی دارد، حسابی دارد، کاری دارد، جریانی هست، مسائلی هست، ارتباطی هست، حبلٌ ممدودٌ بین الخلق و الربّ است، مجرای فیض است، اینها به‌جای خود محفوظ است، تکلیف هم به‌جای خود محفوظ است، هر چیزی جای خودش را دارد؛ لذا ما به این نتیجه می‌رسیم که این‌طور نیست که تکلیف، بلوغ به سنِّ خاص باشد بلکه مسئله به‌عنوان جزءالعلة برای تکلیف است. این به‌عنوان، عنوان مشیر است؛ یعنی اغلب افراد در چنین فضایی به این ادراک و شعور می‌رسند، ممکن است که شخصی به این ادراک و شعور نرسد، ممکن است شخصی تا بیست سالگی هم به این قضیه نرسد، اصلاً نمی‌فهمد، کم دارد، آیا ندیده‌اید؟! بعضی‌ها هستند که بیست سالشان شده است اما حرف‌هایی می‌زنند که آدم به آنها می‌گوید: «چه زمانی می‌خواهید بزرگ شوید؟!» چه زمانی می‌خواهید از این بچگی دست بردارید؟! چه زمانی می‌خواهید از این آب‌نبات و پفک خوردن دست بردارید؟! اینها بالغ نیستند، نماز هم بر ایشان واجب نیست. بله! باید پدر و مادر اینها را سر شوق بیاورند، تشویق کنند.