ثمرات نزاع بساطت یا ترکّب احرام

وجوب کفارۀ افطار عمد بر مسافر به نیّت فرار از صوم

اما اگر کسی به نیّت فرار از صوم ـ خیلی‌ها این کار را انجام می‌دهند ـ به سفر برود، هم سفرش حرام می‌شود، هم نمازی که می‌خواند، تمام است، هم روزه‌اش باطل نمی‌شود و اگر چیزی بخورد باید شصت روز روزه بگیرد چون افطار به حرام کرده است؛ لذا نباید برود! اما اگر سفری پیش آمد، اشکالی ندارد، شارع در اینجا منّةً علی العباد ترخیص داده است که سفر را انجام دهد. این ثمرۀ در اطلاق و شرطیت در واجبات است.

حالا ما در مورد توطین نفس گفتیم که مربوط به نیّت عام بود. آیا همین نیّت، موقع صلاة کافی است؟! نه! در صلاة نیّت دیگری می‌خواهیم. یعنی همین‌که ما نیّت برای انجام تکلیف داریم، آیا کافی است؟! اینکه ما نیّت اتیان کُلّ ما کَلَّفَه الله تعالی علی العباد کنیم و بعد بگوییم: «الله اکبر!» کافی است؟! آیا لازم نیست دوباره نیّت کنیم؟! نه! کافی نیست! در وقت زوال، نیّت خاصّ صلاتیه می‌خواهیم؛ نیتی که به خودِ صلاة تعلّق بگیرد، البته نیّت بسیط است و مرکب نیست، دوباره خود نیّت صلاتیه برای این عمل خاص هم بسیط است. حالا این عمل خاص با آن توطین نفس چه فرق می‌کند؟! هر دوی اینها یکی هستند.

شما در مورد حج، توطین نفس بر انجام جزئیات و بر ترک محرمات می‌کنید، در موقع صلاة هم بر انجام جزئیات توطین نفس می‌کنید. این دو چه فرقی باهم دارند؟! مگر شما نمی‌گویید نیّت؟! در غیر نیّت، شما دیگر توطین نفس را هم در اینجا شرط می‌کنید، چرا در مورد نماز این حرف را نمی‌زنید؟!

چطور در مورد حج توطین نفس است اما در مورد نماز نیست؟! باُئک تَجُرّ و بائی لا تَجُرّ که نمی‌شود! در مورد صوم مگر توطین نفس و کفّ نفس از افطار نیست؟! پس چرا شما در آنجا این مطلب را مطرح نمی‌کنید؟! در انجام هر عبادتی، مسئلۀ توطین نفس هست، البته در محرمات هم هست.