جلسه ۱۳۷

این مطلب به این برمیگردد. یعنی به خاطر رعایت مکلف بر اساس مصالح، شارع یک ارفاقاتی در این‌جا انجام میدهد، و قضیه هیچ کاری به حسن فعلی ندارد، وقتی که این‌طور شد، انسان نباید انجام بدهد، البته این توضیحش ان‌شالله برای فردا که چطور ما میبینیم که در بعضی موارد اختلافاتی در این زمینه هست.

تلميذ: مي‌توانيم عمره را تشبيه كنيم به حج تمتع؟ لكلّ سنةٍ حجٌ و لكلّ شهرٍ عمرةٌ. كه در هر ماهي يك عمره هست، ديگر عمره دوّم جعل نشده. مثل اين‌كه حج تمتع دريك سال دوبار جعل نشده؟ 

استاد: خب بینید حج تمتع اگر شخص برود باطل است، ولی عمره که باطل نیست.

تلميذ: خب اين همان ارفاقي است كه فرموديد. 

استاد: خب آن‌جا را که دیگر شارع ارفاق نکرده، آخر وقتی که حج جایش عرفات است و ایام مشخص است، آن‌جا را که نمیتوانیم بگوییم ماهي يك دفعه برود حج بجا بياورد.

تلميذ: حج تمتع را عرض نمي‌كنم. عمره را مي‌گويم شبيه به تمتع است و تفاوتش اين است كه اين لكلّ شهر است واين لكلّ سنة. 

استاد: خب بله، این هم همین است، اشکال ندارد، ولی ما مي‌گوییم که این که لکلّ شهرٍ هست چرا در عین حال وقتی که راوی سوال میکند حضرت میفرماید کمتر از ده روز را نرو بعدش برو؟! یا میفرماید اشکال ندارد؟ ـ داريم در بعض روايات اشكال ندارد¹ ـ خب این اشکال ندارد با آن نمیخورد و نمیسازد.

تلميذ: تشخيص مكلف چطورمي‌شود؟ این حکم، حکم شخصی بوده نسبت به آن راوی که از حضرت سؤال کرده.

استاد: نه حضرت حکم کلی می‌گویند، راوی فقط جنبه حاکی دارد، وگرنه حضرت ميفرماید فقط خودت انجام بده. بیان حضرت از اوّل یک بیان کلی است، راوی که چانه میزند حضرت باز یک حکم کلی دیگر میگویند، آن حکم کلی اوّل بعد حکم کلی دوّم، ارتباطی به شخص راوی ندارد، منتهی چانه زدن او باعث میشود که حضرت یک حکم بعدی هم بفرمایند که در سلسله مراتب متنازله با آن حکم کلی، این هم داریم؛ که اگر خیلی دلت لک زده و همه‌اش دیگر شیطان وسوسهات میکند، آی آمدم و نتوانستم بیش از یکی انجام بدهم و خواب و قرارت را گرفته و میخواهی سکته بکنی، نه! برو یک عمره دیگر انجام بده و خیالمان را راحت کن! امّا امروز دیگر صبح میرفتند، هر روز روزی دو دفعه، روزي يك دفعه! من یک بنده خدایی را دیدم که رساله هم دارد هر روز بلند مي‌شد ومي‌آمد و عمره انجام میداد!