جلسه ۱۴۰

علی‌بن ‌ابی‌حمزه یک آدمی است و یک فردی بوده که تا اواخر عمرش وكيل موسی بن جعفر بوده، چند سالی بوده در زمان امام رضا که بعداً هم خب به درک واصل شد. و آن جریان شخصی که مدینه خدمت حضرت آمد و حضرت فرمودند امروز مُرد و نکیر و منکر از او راجع به ائمه پرسیدند و وقتی که به من رسید نتوانست جواب بدهد همچنین با گرز توی سرش زدند که شرق و غرب عالم را این صدا پر كرد¹، پناه بر خدا! پناه بر خدا! 

تلميذ: چون دركتب اصحاب نقل شده دليل براين نيست كه در آن زمان گفته؟

جواب: ببینید صحبت و عرض بنده این است، در بحث اجماع هم نقل کردم، الآن یکی از علما، فرض کنید یک شخص فقیه می‌گوید: که در فلان قضیه مسأله اجماعی است. بعد از هزار و چهارصد سال از زمان پیغمبر آقا گفته؛ فلان مسأله اجماعی است، فرض کنید آقای فلان در فلان کتابش گفته که این مسأله اجماعی است. خب می‌گوییم این از کجا نقل کرده؟ این که می‌گوید اجماعی است این‌که از همسایه خودش خبر ندارد که در خانه همسایه گرسنه است و يا سیر می‌خوابد این از کجا می‌گوید که این حکم، حکم اجماعی است؟ می‌گوییم خب رفته از فلان کتاب نقل کرده، پس خیلی خب بنابراین تو نشنیدی، تو بلند نشدی که ساکت را در دستت بگیری و در کوچه و ده کوره و پس کوره راه بیفتی همه را سؤال بکنی و از همه جا بپرسی.

خیلی هم بپرسی می‌گویند آقا ما اصلاً نمی‌دانیم باید برویم به مدارکش مراجعه کنیم، اجماعیات این‌طوری است دیگر. این اشکالی که شما می‌کنی آنجا من این قضیه را توضیح دادم، وقتی که بلند می‌شویم و می‌گوییم از فلان کتاب نقل کرده، من باب مثال فرض کنید که از کتاب ریاض از مرحوم سید علی صاحب ریاض که گفته مسأله اجماعی است، این را نقل کرده، بلند می‌شویم می‌رویم خب پس تا صاحب ریاض ما کسی را ندیدیم، بلند می‌شویم سراغ صاحب ریاض، آن هم از یک شخص دیگری نقل کرده اجماعی است، وقتی که آخر قضیه را نگاه می‌کنیم می‌بینیم که آقا یک نفر گفته آن هم شیخ طوسی، والسلام.