لزوم توأم بودن مباحث علمی با مباحث عملی

این نکته در [ذهن] ما بود که چطور می‌شود کسی که خودش به‌دنبال احادیث، روایات، مطالب و قضایا است، این مسئله در او تحقّق پیدا نکند. تا اینکه کم‌کم خودمان بزرگ شدیم و با تجاربی که در ارتباط با افراد و اشخاص به‌دست آمد، دیدیم که ایشان راست می‌گفتند. علت قضیه هم این است که این علوم باعث تهذیب نمی‌شود! این علوم راه را نشان می‌دهد من‌باب‌مثال می‌گوید که راه تهذیب این است، راه برای تحصیل رضای خدا این است، راه برای گذشت از دنیا این است، راه برای دور کردن حجاب‌ها این است، همۀ اینها راه‌ها را نشان می‌دهند. در واقع آیات قرآن، روایات، احادیث و کلمات بزرگان در کتب خودشان و سخنانشان، همه نشان‌دهندۀ این مسئله است.

شما مثنوی را نگاه کنید، ببینید چه خبر است، واقعاً چه خبر است! چه خبر است از این مسائل و جریاناتی که وجود دارد یا مثلاً اصول کافی را نگاه کنید، مباحث اخلاقی و اعتقادی، در این کتاب روایت کم نیست، واقعاً مطالب در اصول کافی، وافی، احادیث و کتب ما شوخی نیست.

لزوم مطرح کردن مباحث اخلاقی و عملی در بحث علمی

ما هم همین‌طور به نقالی از این‌طرف و آن‌طرف نشسته‌ایم! خدا این رفیقمان را حفظ کند، می‌گوید: «ما گاهی که به این مباحث شما می‌آییم، دیگر از اول تا آخرش که می‌نشینیم، غیر از درس همه چیز در آن هست، همه حرفی هست، بحث‌هایتان عین بحث‌های آقا سید جلال آشتیانی می‌شود، او هم در درسش همه چیز غیر از درس بود!» از این مسائل در این کتب خیلی زیاد است، شما مباحث فقهی و اصولی ما را نگاه کنید، علت اینکه من در مباحث اصولی و فقهی یا بیشتر در مباحث حِکَمی و فلسفی، یک‌دفعه به کربلا زده و مسائل اخلاقی و عملی را مطرح می‌کنم، به‌خاطر این است که از دایرۀ کاربرد عملی این‌گونه مطالب در ارتباط و در زندگی با افراد و اشخاص دور نشویم و بدانیم و بدانیم و بدانیم و بدانیم و دوباره هم بدانیم که اطلاع بر اینها انسان را عبور نمی‌دهد، [بلکه] عمل‌کردن به اینها در وقتی که برای انسان این مسائل پیدا شود انسان را عبور می‌دهد. خیال نکنید به نماز شب و به ذکر و به قرآن خواندن است، خوارج هم قرآن می‌خواندند و حتی به گردنشان هم آویزان می‌کردند، به این چیزها نیست.