کیفیت حج اجیر

واقعاً هم این مسئله است، وظیفۀ فقیه این است که آنچه به صلاح شخص است، بگوید، حالا اینکه انجام می‌دهد و نمی‌دهد مطلب دیگری است. اینکه بگوید: «حالا مستحب است و دیگر در حلق حج مستحبی که این حرف‌ها نیست، در واجبش حرف است، [صحیح نیست]». بله، حجی انجام دهند که مقداری تمیز و شیک و قشنگ‌تر باشد، این کثیف‌کاری چیست که تیغ آن شخص را به سر این شخص بزنند، اصلاً صلاح نیست! در چنین زمانی تیغ زدن اصلاً درست نیست! اصلاً همه باید مو داشته باشند، تا گوش آنها بیاید، حج قشنگ، خوب، شیک و تروتمیز باشد و در ضمن باعث کدورت خاطر بقیه هم نشوند! آخر شخص آمده بود و گفته بود که علی! اگر بخواهی موهای کله‌ات را بزنی، تو را بیچاره می‌کنم و آن یکی می‌گفت که فلانی اگر بخواهی موهای سرت را بزنی، می‌کشمت! والله گرفتاری است دیگر! شخص می‌خواهد موهای سرش را بزند، این یکی جلو ایستاده است و می‌گوید که تو را بیچاره می‌کنم! بابا مگر الآن با او کاری داری؟! حالا صبر کن تا آن موقع خدا بزرگ است، دو سه سانتی درمی‌آید!

اینها مسائلی است که جلوی حرکت و راه انسان را می‌گیرد و انسان باید از این مطالب بگذرد اگر نگذرد کلاهش پس معرکه است.

تلمیذ: این روایتی که فرمودید از کتاب فقه‌الرضا بود و این کتاب با توجه به اینکه در زمان مرحوم مجلسی پیدا شده است، خیلی‌ها در آن خدشه می‌کنند نظر شما چیست؟

استاد: نه این مسئله مهم نیست البته نویسندۀ این کتاب مشخص نیست؛ اما بنده دیدم که خود این کتاب قدمت دارد. کتاب‌های بسیاری داریم که نویسنده‌اش معلوم نیست مثل کتاب مصباح الشریعه، کتاب فقهی دیگری هم داریم که اسمش یادم رفت؛ آن هم قطعاً برای همان زمان‌ ائمه علیهم السلام بوده است ولیکن صاحبش مشخص نیست. بسیاری از کتبی که در زمان ائمه تألیف شده‌اند، ـ اتفاقاً مرحوم حاجی هم این مطلب را در خاتمۀ مستدرک دارد¹ ـ با وجود مسلّمیت انتسابش به ائمه در همان زمان مثل اصول أربعة مائة، خود شخص نویسنده مشخص نیست. مثلاً الآن در فلان کتاب می‌نویسند، این کتاب را چه کسی شروع کرده و چه کسی ختم کرده است اما در خیلی از موارد انسان بدون اینکه ابتدا اسمش را بنویسد، شروع به نوشتن مطالبی می‌کند، بعداً وقتی که جمع می‌شود به‌دست شخص دیگری می‌افتد و به کتابخانه می‌رود و مشخص هم نیست.