بحث پیرامون آیه ﴿أقمِ الصلاة لِدُلوکِ الشَّمس﴾ (1)

بعد از انقلاب یک ‌روز به جمکران رفته بودم، آنجا نماز جمعه می‌خواندند ـ البته بنده‌خدایی ظاهراً از پیش خودش می‌خواند و منصوب نبود، ما هم گاهی می‌رفتیم، هنوز جاهای دیگر برگزار نشده بود ـ اتفاقاً باران می‌آمد. وقت نماز شده بود، می‌گفتیم که بخوان دیگر آقاجان! گفته بود که سورۀ جمعه را بگذارید ﴿يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡمَلِكِ ٱلۡقُدُّوسِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ﴾¹ که مرتب مردم بیایند! خلق‌الله هم نیامدند چون باران می‌آمد، هیچ‌کس نمی‌آمد، کلاغ‌ها هم نبودند چه برسد به مردم! سورۀ جمعه تمام شد گفت: «سورۀ سبّح بگذارید»، آن هم خوانده شد. سبّح تمام شد، یسبّح بگذارید! نمی‌دانم! مرتباً تسبیح یکی‌یکی! آقا اگر می‌خواهید بخوانید که بخوانید بعد به خانۀ خود برویم. بالأخره از اخم‌وتخم شخص معلوم بود که از کار خدا و جبرائیل در تنظیم و تدبیر امور خیلی هم رضایت ندارد خصوصاً از اینکه در موقع ظهر باران آمد، خودش هم دیگر به زبان آمد و گفت که امروز دو رحمت باعث شده که این مجلس ما خالی باشد: «یکی باران الهی بود» و دیگری قضیه‌ای بود که مردم خلاصه به آنجا نیامده بودند، نمی‌دانم چه بود. خلاصه زود سر و ته را جمع کرد و خطبه‌ها را تمام کرد!

واقعاً اگر ما در حال و هوای این‌گونه افراد برویم، چه تفاوت‌هایی می‌بینیم؟! موقع نماز ظهر است، نمازت را بخوان، خطبه بخوان، [کاری نداشته باش که] چند نفر هستند. آن چیزی که در نماز جمعه واجب است اجتماع سبع نفرات² یا اینکه بنا بر بعضی روایات خمس نفرات است،³ در کتاب صلاة جمعه می‌توانید نگاه کنید و خطیب هم باید شخصی باشد که بتواند خطبه بخواند و مقداری مسائل اخلاقی و سایر مسائل را بیان کند و نصیحتی کند.⁴ اینها را برای مردم بیان کند، اینها خیلی مسائل مهمی هستند یعنی ریزه‌کاری‌های مطلب در اینجا هست که بزرگان اینها را فرموده‌اند و پرده برداشته‌اند.

حالا ما می‌گوییم که فلان شخص معاند، سنی یا مثلاً فلان... ولی وقتی که به خودمان نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که فقط اسمی تغییر کرده است و ما هم در همان حال و هوا هستیم، ما هم در همان فضاها هستیم، تفاوتی نمی‌کند.